تحليل «دني سيترويچ» افسر سابق موساد و ارتش اسرائيل از چشم انداز مذاکرات اسلام آباد«دنی سیترویچ» افسر

تحليل «دني سيترويچ» افسر سابق موساد و ارتش اسرائيل از چشم انداز مذاکرات اسلام آباد«دنی سیترویچ» افسر سابق موساد رژیم صهیونیستی در تحلیلی درباره مذاکرات اسلام‌آباد نوشت:الف. مذاکرات دشوار خواهد بود. با اين حال، مهم است توجه داشته باشيم که اين‌بار دولت آمريکا، معاون رئيس‌جمهور «ونس» را وارد فرآيند کرده که انگيزه سياسي روشني براي جلوگيري از تشديد دوباره تنش دارد. فراتر از سياست داخلي، واشنگتن به‌خوبي از پيامدهاي شکست مذاکرات آگاه است: شوک شديد به بازارهاي جهاني انرژي و گزينه‌هاي نظامي بسيار پرهزينه و مسئله‌ساز، از حمله به زيرساخت‌هاي غيرنظامي گرفته تا ريسک عمليات زميني. به بيان ديگر، هم انگيزه‌هاي سياسي و هم ريسک‌هاي راهبردي، آمريکا را به سمت جلوگيري از فروپاشي مذاکرات سوق مي‌دهد.ب. شکاف‌ها ميان طرفين همچنان قابل توجه است. بعيد است رهبري ايران در مورد برنامه موشکي خود امتياز بدهد و قطعاً درباره حق غني‌سازي اورانيوم کوتاه نخواهد آمد. در هر سناريويي که شامل رفع کامل تحريم‌ها باشد، موضوع ذخاير 440 کيلوگرمي اورانيوم 60 درصدي به احتمال زياد به يک گره اصلي تبديل خواهد شد.ج. مسئله تنگه هرمز تا حد زيادي پشت سر گذاشته شده است. آمريکا با پذيرش عملي کنترل ايران بر اين تنگه، به تثبيت اين واقعيت کمک کرده و ايران مي‌تواند از منافع اقتصادي آن بهره‌مند شود. با اين حال، هرگونه انتظار در واشنگتن مبني بر اينکه تهران در زمينه تقويت توان نظامي يا قابليت‌هاي راهبردي امتياز بدهد، احتمالاً اشتباه است.د. اگرچه آتش‌بس فعلي موقتي است، اما هزينه‌هاي جنگ و مهم‌تر از آن، درک فزاينده در واشنگتن از اين واقعيت که تغيير رژيم قابل تحقق نيست و حذف اورانيوم غني‌شده از طريق ابزار نظامي ممکن نيست، ممکن است موضع مذاکره‌اي آمريکا را نرم‌تر کند. برخلاف دورهاي قبلي (مثل ژنو)، توان دولت آمريکا براي تهديد معتبر به جنگ کاهش يافته است. از نگاه تهران، آن‌ها بدترين شرايط را پشت سر گذاشته‌اند.هـ. وضعيت اقتصادي ايران بحراني و حتي بدتر از قبل از جنگ است؛ بنابراين، رفع فشار اقتصادي يک اولويت حياتي براي تهران است. با اين حال، بعيد است ايران اصول بنيادين نظام خود را در ازاي امتيازات اقتصادي معامله کند.و. يکي از مهم‌ترين دستاوردهاي ايران — به‌ويژه با توجه به اينکه از اصرار بر آتش‌بس دائمي عقب‌نشيني کرده (در صورت نبود توافقات پنهان درباره تمديد آن يا پذيرش حق غني‌سازي توسط آمريکا) — تمايل ظاهري آمريکا براي ورود به مذاکرات براساس چارچوب 10‌بندي ايران است.ز. اين نکته مهم است، زيرا فاصله ميان چارچوب 10‌بندي ايران و چارچوب 15‌بندي دولت آمريکا همچنان زياد است. سؤال اصلي اين است که آيا واشنگتن حاضر است به مواضع تهران نزديک‌تر شود، به‌ويژه در موضوع غني‌سازي اورانيوم و توان موشکي. اين مسائل نه‌تنها براي مذاکرات، بلکه براي تعيين ادامه يا ازسرگيري درگيري تعيين‌کننده خواهند بود.ح. چه کسي واقعاً خواهان توافق است؟بايد توجه داشت که ابتکار مذاکرات از واشنگتن آغاز شد. در عمل، اين دولت ترامپ بود که پيشنهاد آتش‌بس دو هفته‌اي را — که از طريق پاکستان منتقل شد — شکل داد يا حتي ديکته کرد. اين موضوع اهميت دارد، زيرا نشان مي‌دهد دولت آمريکا با تمايل جدي براي دستيابي سريع به توافق وارد مذاکرات مي‌شود.ط. اين به آن معنا نيست که ايران علاقه‌اي ندارد — با توجه به شرايط اقتصادي‌اش کاملاً برعکس است — اما حس فوريت به‌نظر مي‌رسد در سمت آمريکا پررنگ‌تر باشد.جمع‌بنديمذاکرات فعلي نه از سر خوش‌بيني، بلکه بر پايه يک منفعت مشترک براي جلوگيري از زيان‌هاي بيشتر شکل گرفته است، نه براي دستيابي به يک پيروزي قاطع.