موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13343
توصيه‌هاي تجربي به طلاب جواندر گرامي‌داشت سالروز رحلت آیت‌الله ابراهیم امینیمقدمهبنده که اکنون در سن

توصيه‌هاي تجربي به طلاب جواندر گرامي‌داشت سالروز رحلت آیت‌الله ابراهیم امینیمقدمهبنده که اکنون در سنين بالا و در انتظار مرگ هستم، دوران طلبگى را در سطوح و مقامات مختلف درک کرده ‏ام و عملاً شاهد آفت‌ها و اشتباه‌کاري‌ها و احياناً موفقيت‏هايي بوده ‏ام، ولى هر چه بود گذشت، چرا که عمر انسان با سرعت ميگذرد و زندگى دنيوى جز خواب و خيال چيزى نيست و در پايان جز حسرت و ندامت از گذشته يا غبطه بر کم‌کاري‌ها و فرصت‌هاى تضييع شده چيزى در بر ندارد. پس چه بهتر که شما از هم‌اکنون به فکر آينده خويش باشيد و آگاهانه اين راه را طى کنيد.1. کسب رضايت پدر و مادربراى انتخاب رشته علوم دينى و طلبگى جلب رضايت پدر و مادر نيز لازم است. اگر آنها راضى بودند و اظهار تمايل کردند چه بهتر، ولى اگر تنها شما تمايل داشتيد و آنها اظهار مخالفت نمودند کارتان دشوار مى‏شود. در مرحله اول با زبان خوش و التماس سعى کنيد رضايت آنها را جلب کنيد، وگرنه در اين رابطه با علماى آگاه و دلسوز مشورت نماييد چون اوضاع و شرايط زمان‌ها و مکان‌ها متفاوت است. در اينجا به پدران و مادران چنين فرزندانى عرض مى‏کنم اگر فرزندتان به پذيرش رشته علوم دينى شديداً علاقه‏مند بود شما هم با خواسته او موافقت نماييد. يک فرزند علاقه‌مند و موفّق براى شما بهترين باقيات‌الصالحات خواهد بود.2. جوان و خودسازىجوانى حساس‏ترين دوران زندگى انسان است. جوان دوران کودکى و بازي را سپرى کرده، عقل اجتماعى او بيدار و خود را يکى از اعضاى جامعه انسانى دانسته و مسئوليت‏ پذير مى‏ گردد. به آينده خويش مى‏ نگرد و به آن اهتمام مى‏ ورزد. مهم‌ترين وظيفه جوان در اين دوران حساس دو چيز است، يکى خودشناسى و ديگرى خودسازى. خودشناسى به اين معناست که توجه داشته باشد که انسان است نه يک حيوان. موجودى است عاقل و مسئول. تکاليفى بر عهده‏‌اش نهاده شده که با انجام آنها جنبه انسانيت خود را تقويت مي‌کند و سعادت دنيوى و اخروى خود را تأمين مى‏نمايد. چون عملاً عبوديت خود را پذيرفته و به وظايف بندگى عمل کرده لياقت آن را پيدا مى‏کند که در جهان نورانى پس از مرگ با اوليا و مقربان خدا هم‌نشين و از الطاف الهى بهره‏‌مند گردد و بهترين زمان مناسب براى انجام اين مهم، زمان جوانى است. اگر جوان در انجام اين امر مهم غفلت ورزيد و تسليم قواى حيوانى يعنى لذت‌جويى، خواب و خوراک و شهوت‌راني بي‌حساب‌وکتاب و در يک‌کلام فراموش کردن بندگى و عبوديت شد، بزرگ‌ترين اشتباه را مرتکب شده و پشيمانى صرف سودى ندارد مگر اينکه گذشته‏ها را جبران کند و چنين توفيقى دشوار و بعيد به نظر مى‏رسد. به‌تناسب خودسازي چند نکته را يادآور مي‏شوم.الف) ترک گناهتصميم بگيريد گناه نکنيد. گناهان را بشناسيد و تصميم بگيريد از ارتکاب آنها جداً اجتناب نماييد اما شناخت صحيح گناهان هم کار آسانى نيست. بايد توجه داشته باشيم که نفس امّاره با تسويلات شيطانى، گاهى گناهان بزرگ را کوچک و گناهان کوچک را بزرگ جلوه مى‏دهد.ب) کنترل نگاهچشمتان را از نگاه‏هاى لذت‌جويانِ به جنس مخالف و موافق، فيلم‏ها و عکس‏هاى مستهجن در ماهواره و اينترنت و حتى مناظر تحريک‌کننده اجنبى در صداوسيما و موبايل‏ها جداً نگاه داريد که علاوه بر گناه، آثار بدى در روح و اعصاب شما به‌جا مى‏گذارد که معالجه آنها کار بسيار دشوارى است. همچنين فکر و دل خويش را از چنين توهمات، تخيلات و افکاري پاک نماييد.ج) حفظ زباناز دروغ، غيبت، تهمت، اشاعه فحشا، بازي با آبروي ديگران، تمسخر و شوخي‏هاى بى‏جا، پخش عقايد باطل و گمراه‌کننده و ديگر گناهان زبانى جداً خوددارى نماييد.د) در محضر خداييماين نکته را فراموش نکنيد که ما همواره در محضر خدا هستيم و او بر اعمال و کردار و حتى افکارمان نظارت دارد همواره به ياد خدا باشيد.ه‍) استاد اخلاقانسان همواره به استاد اخلاق نياز دارد. در انتخاب استاد دقت کنيد کسانى را براى اخلاق انتخاب کنيد که خود اهل عمل باشند تا از کردارشان پند بگيريد. با توجه به اينکه در بين افراد مدّعي اخلاق فريبکارانى نيز وجود دارد، در انتخاب استاد خوب با افراد مورد اعتماد مشورت کنيد و در صورت نيافتن افراد مورد اعتماد، مى‏توانيد از کتب اخلاقى مورد اعتماد استفاده نماييد و در همين رابطه نيز با افراد صالح مشورت کنيد.3. حفظ قرآندر اينکه حفظ قرآن عمل شايسته‌اي است ترديدى نيست همچنان که در برخى احاديث نسبت به آن تأکيد شده است. اين عمل براى برخى جوانان که حافظه‌اي قوى دارند امکان‏پذير است ولى نگهدارى از آن کار دشوارى است. يک حافظ قرآن در صورتى مى ‏تواند از آن نگهدارى کند که مرتب آن را مرور کند و چنين عملى براى يک طلبه، وقت‏گير است و ممکن است او را از انجام کارهاى ضرورى‏تر بازبدارد. من براى يک طلبه ترجيح مى‏دهم که اين اوقات را صرف کارهاى ضرورى‏تر مانند آشنايى با عقايد، مطالعه يک دوره کوتاه تفسير قرآن مثل الوجيز، تفسير اصفي از مولي محسن فيض کاشاني تلخيص تفسير الميزان و... نمايد.4. ازدواجدر سنين جوانى بلکه نوجوانى غريزه جنسى بيدار مى‏شود و براى ارضا، جوان را تحت فشار قرار مى‏دهد. تنها راه مشروع آن ازدواج است ولى متأسفانه براى يک جوان غالباً امکانش فراهم نيست و از همين روى، همواره تحت فشار است و امکان دارد به انحراف کشيده شود. يک طلبه جوان نيز با همين مشکل مواجه مى‏باشد از يک طرف غريزه جنسى او را تحت فشار قرار مى‏ دهد و از سوى ديگر ازدواج برايش مقدور نيست؛ چون براى تأمين هزينه‏ هاى ازدواج و معاش خانواده غالباً درآمد کافى ندارد و گذر از اين دوران با سلامت اخلاقى، جسمانى و روانى کار دشواري است. البته بزرگ‌ترين مشکل ازدواج، تأمين هزينه معاش است، وگرنه صرف ازدواج به‌موقع جوانان، مانع اشتغال به طلبگى نيست بلکه از يک‌جهت مؤيد هم خواهد بود. البته لازمه ازدواج، رسيدگى به امور خانواده است که مرد بايد براى آن‌وقت، صرف کند که ازاين‌جهت مى ‏تواند مزاحم اشتغالات طلبه باشد، ولى از جهت ديگر آرامش روانى به همراه دارد. طلبه مى ‏تواند خود را با آن هماهنگ سازد. در اين رابطه، مطالعه کتاب‌هاى همسردارى و تفاهم با همسر لازم و مفيد است چون همسردارى يک هنر است، بايد آن را آموخت و با ساير اشتغالات آن را هماهنگ ساخت.5. مطالعات متفرقهاگرچه در زمان تحصيل، رسيدن به امور درسى و مطالعه کتب مربوطه اولويت دارد، ولى اگر وقت اضافى داشتيد مى ‏توانيد به مطالعه کتب، مجلات علمى و اخلاقى بپردازيد. البته با رعايت اولويت‏ها و در اين رابطه هدف‌داري و مطالعات روشمند و منظم توصيه مى‏شود. لازم است خلاصه‏اى از مسائل مهم را در دفترى با آدرس دقيق آن ثبت کنيد که در آينده نيز برايتان مفيد باشد. توصيه مي‌شود به حافظه خوب جوانى خودتان مغرور نشويد. با توجه به اينکه نظام جمهورى اسلامى ايران يک نظام سياسى اسلامى است و سياست در متن آن واقع شده هر مسلمان و به‌ويژه يک طلبه علوم دينى و دانشجو بايد به‌طور اجمالي و فشرده از پيشينه، اهداف و دستاوردهاي آن مطلع باشد تا بتواند در مواقع لازم با بصيرت از آن دفاع کند ولى تفصيل آن وقت‌گير است و طلبه را از درس و بحث بازمي‌دارد و ضرورتى ندارد، لذا بهتر است در اين رابطه به حداقل اکتفا نمايد. خواندن روزنامه‏‌ها و گوش دادن به همه اخبار و بحث‏هاى سياسى براى يک طلبه ضرورتى ندارد. در اينجا تذکر اين نکته را ضرورى مى‏دانم که برخى مسئولين سياسى سعى دارند در رسيدن به اهداف خود از احساسات تند جوانان و به‌ويژه طلاب علوم دينى بهره بگيرند و آنان را به اين‌سو و آن‌سو بکشند. سعى کنيد آلت اهداف آنها واقع نشويد. بهتر است به درس و بحث خود بپردازيد و دخالت در مسائل سياسى را (که به پختگي نياز دارد) به آينده واگذار نماييد.*جوانى حساس‏ترين دوران زندگى انسان است. مهم‌ترين وظيفه جوان در اين دوران حساس دو چيز است، يکى خودشناسى و ديگرى خودسازى.*انسان همواره به استاد اخلاق نياز دارد. در انتخاب استاد دقت کنيد کسانى را براى اخلاق انتخاب کنيد که خود اهل عمل باشند تا از کردارشان پند بگيريد*برخى مسئولين سياسى سعى دارند در رسيدن به اهداف خود از احساسات تند جوانان و به‌ويژه طلاب علوم دينى بهره بگيرند و آنان را به اين‌سو و آن‌سو بکشند. سعى کنيد آلت اهداف آنها واقع نشويد