رئيس جمهور در نشست با مديران وزارت علوم، تحقيقات و فناوري:پيشرفت کشور در گرو تبديل سرمايه علمي به تو
رئيس جمهور در نشست با مديران وزارت علوم، تحقيقات و فناوري:پيشرفت کشور در گرو تبديل سرمايه علمي به توان حل مسئله استرئيس جمهور با تأکيد بر ضرورت تبديل دانشگاهها به کانونهاي حل مسائل کشور، نقش آموزش عالي را در مواجهه با چالشهاي پيچيده پيشروي ايران تعيينکننده دانست.دکتر مسعود پزشکيان در نشستي با وزير علوم، تحقيقات و فناوري و جمعي از معاونان و مديران ارشد اين وزارتخانه، گزارش آخرين وضعيت آموزش عالي کشور در جريان جنگ اخير و دوره پساجنگ، برنامهريزيهاي وزارت علوم براي بازآرايي سياستهاي علم، فناوري و آموزش عالي متناسب با شرايط جديد کشور، برنامههاي هوشمندسازي آموزش با هدف ارتقاي کيفيت و کاهش هزينهها و همچنين اقدامات انجامشده در راستاي مسئلهمحور و مأموريتمحور کردن دانشگاهها از طريق ايجاد دبيرخانه مديريت حل کلان مسئلهها (محکم) را مورد بررسي و ارزيابي قرار داد.رئيسجمهور در اين نشست ضمن قدرداني از اقدامات انجامشده در وزارت علوم، با اشاره به شرايط پيچيده و چندوجهي کشور گفت: امروز کشور ما با مجموعهاي از چالشها و مسائل در حوزههاي مختلف مواجه است و طبيعي است که بهترين و مناسبترين بستر براي شناسايي راهکارها، توليد دانش مورد نياز و ارائه راهحلهاي اجرايي، نظام آموزش عالي و دانشگاههاي کشور باشند.دکتر پزشکيان با تأکيد بر اينکه صرف برخورداري از دانش براي حل مسائل کشور کافي نيست، افزود: آنچه اهميت دارد، تربيت استادان، پژوهشگران و دانشآموختگاني است که علاوه بر دانش تخصصي، مهارت، توانمندي اجرايي، مسئوليتپذيري اجتماعي و باور به حل مسئله را نيز در خود پرورش داده باشند. کشور امروز بيش از هر زمان ديگري به نخبگاني نياز دارد که دانش خود را در خدمت رفع مشکلات جامعه قرار دهند.رئيس جمهور ضمن تقدير از اقدامات صورتگرفته در حوزه مسئلهمحور کردن دانشگاهها، تأکيد کرد: اگرچه گامهاي ارزشمندي برداشته شده، اما لازم است اين مسير با تمرکز و انسجام بيشتري دنبال شود. همچنين نبايد اين مأموريت صرفاً محدود به چند دانشگاه بزرگ و مطرح کشور باشد؛ بلکه تمامي دانشگاهها در سراسر کشور بايد متناسب با ظرفيتهاي خود در فرآيند حل مسائل منطقهاي و ملي مشارکت کنند.دکتر پزشکيان در ادامه با تبيين نسبت ميان دولت و دانشگاه در فرآيند حل مسائل کشور گفت: گاهي دولت مسئلهاي را به دانشگاه ارجاع ميدهد و انتظار ارائه راهکار دارد، اما در مواردي نيز اين دانشگاه است که با رصد دقيق محيط، مسئلهاي را شناسايي ميکند که ممکن است هنوز در دستور کار دستگاههاي اجرايي قرار نگرفته باشد. در چنين شرايطي دانشگاه بايد پيشگام ورود به مسئله و ارائه راهحل باشد و نقش راهبري علمي خود را ايفا کند.رئيس جمهور در بخش ديگري از سخنان خود به موضوع نظام پرداخت اعضاي هيئت علمي اشاره کرد و گفت: منابع مرتبط با اين حوزه در اختيار وزارت علوم قرار دارد و نحوه مديريت آن نيز بر عهده اين وزارتخانه است. مبناي دولت در پرداختها، اصل عملکرد، اثربخشي و نتيجهمحوري است. به طور طبيعي استاداني که نقش برجستهاي در توليد علم، حل مسائل کشور، تربيت نيروي انساني و اثرگذاري اجتماعي دارند، نبايد با افرادي که صرفاً حضور اداري دارند و خروجي مشخصي ارائه نميکنند، به يک شکل مورد ارزيابي و پرداخت قرار گيرند.دکتر پزشکيان با انتقاد از توسعه غيرهدفمند برخي مراکز آموزش عالي در سالهاي گذشته اظهار داشت: متأسفانه در مقاطعي بدون توجه به الزامات و زيرساختهاي توسعه علمي، دانشگاهها و مراکز آموزش عالي گسترش يافتهاند. امروز تعداد قابل توجهي از مراکز دانشگاهي با خروجي محدود يا فاقد اثربخشي متناسب با مأموريت خود مواجه هستند. در چنين شرايطي ضروري است نظام ارزيابي و تخصيص منابع بر پايه عملکرد واقعي، خروجيهاي علمي، ميزان اثرگذاري و تحقق مأموريتها بازطراحي شود.رئيس جمهور افزود: در همه نظامهاي علمي موفق دنيا، منابع بر مبناي عملکرد، بهرهوري و نتايج حاصل از فعاليتها تخصيص مييابد، نه صرفاً براساس حضور يا ساختارهاي موجود. وزارت علوم بايد با بهرهگيري از اختيارات قانوني خود، سازوکارهاي عادلانه و مبتني بر شايستگي را در نظام پرداختها و تخصيص منابع مستقر کند. اين رويکرد علاوه بر مباني مديريتي، با آموزههاي ديني و توصيههاي قرآن کريم و نهجالبلاغه نيز همخواني دارد؛ چرا که در اين آموزهها بر تفاوت ميان افراد پرتلاش و کمکار تأکيد شده است.دکتر پزشکيان در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به رويکرد دولت در بهرهگيري از ظرفيت دانشگاهها براي حل مسائل کشور گفت: دانشجويان بايد از محيطهاي صرفاً آموزشي خارج شده و در ميدان عمل حضور يابند. مشارکت دادن دانشجويان در حوزههايي نظير اصلاح الگوهاي رفتاري، کاهش مصرف، ارتقاي بهرهوري، فعاليتهاي اجتماعي و فرهنگي و ساير عرصههاي مورد نياز کشور، علاوه بر کمک به حل مسائل جامعه، موجب افزايش حس مفيد بودن، مسئوليتپذيري و نقشآفريني اجتماعي آنان خواهد شد.رئيسجمهور با بيان اينکه حل مشکلات کشور از حاشيه و نظارهگري امکانپذير نيست، افزود: نبايد در جايگاه تماشاگر و خارج از گود باقي ماند. حل مسائل نيازمند حضور در ميدان،پذيرش مسئوليت و اقدام عملي است. بنده نيز اين مسئوليت را نه براي کسب مقام و موقعيت، بلکه با دغدغه خدمت به مردم و رفع مشکلات آنانپذيرفتهام. امروز که بار سنگيني بر دوش همه ما قرار گرفته است، تمامي ظرفيتهاي کشور بايد براي عبور از مشکلات بسيج شوند.دکتر پزشکيان ادامه داد: بخشهاي اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، صنعتي، کشاورزي و انرژي همگي ظرفيتهاي گستردهاي براي نقشآفريني دانشگاهها دارند. فرصتهاي فراواني براي ايجاد تحول، اصلاح روندها و ارتقاي کارآمدي وجود دارد و همه بايد در اين مسير به کشور کمک کنند.رئيسجمهور در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به اهميت اطلاعرساني صحيح و مسئولانه در شرايط حساس کشور گفت: دانشگاهيان بايد در اصلاح نگاههاي نادرست، ارتقاي سطح آگاهي عمومي و ترويج تحليلهاي علمي و مستند نقشآفريني کنند. نبايد اجازه داد فضاي عمومي جامعه تحت تأثير اطلاعات غيرمستند و برداشتهاي فاقد پشتوانه علمي قرار گيرد. حقيقت مستقل از اشخاص است و در زبان علم، حقانيت بر پايه شواهد، استدلال و مستندات تعريف ميشود.
