زينب شريفي
موهبت همسايگي عراق و ايران در هماره تاريخ سبب همگرايي بسياري حقوق مادي و معنوي مربوط به هر دو ملت بوده است. در ادوار باستان، برآمدن نخستين تمدن (سومر) و شکلگيري اوّلين امپراتوريها (اَکَد – آشور) در عراق و سوق یافتن آنها به سمت ايران، انعکاسي از اين رويه را در امپراتوري هخامنشيان باعث شد چرا که ايرانيان نيز بعدها براي بسط امپراتوري سياسي - فرهنگي خويش در عراق پيش رفتند.بدينترتيب عراق تا برآمدن اسکندر مقدوني و بهطور متناوب پس از آن، تحت تصرف ايران بود. اين امر، پيوستگيهاي فرهنگي – سياسي – مذهبي و اقتصادي هر دو سرزمين که از هزارهها قبل شکل گرفته بود را شدت بخشيد بهويژه که مدتها قبل، موهبت خط تصويري از سومر عراق به ساير سرزمينها سير داده شده بود تا بر اتحادي نوين در سرزمينهاي صاحب تمدن تأکيد ورزد.در ادوار تاريخي (حدود 700 پس از ميلاد)، عراق بهعنوان مرکز خلافت اسلامي صدها سال بر اقصي نقاط جهان حکم راند. اين امر حتي با وجود برآمدن بسياري سلسلهها در نقاط مختلف امپراتوري معنوي اسلام هيچگاه بينياز و مستقل از منويات خلفاي عراق نشد چرا که علاوهبر حفظ يکپارچگي حکومت اسلامي بر پاسداشت دستاوردهاي آن بهويژه در ايران تأکيد ورزيد.در همين برهه، ظهور مذهب تشيع و عبور آن از خوزستان ايران تا رسيدن به انديشه پاک ايرانيان، نموداري از عاليترين همگرايي تاريخي دو ملت باز هم در صدور تمدني مذهبي به ساير نقاط جهان واقع گرديد. شيوع و بسط تشيع در ايران نهتنها بهدليل اراده ايرانيان صورت گرفت که در راستاي امانتداري هر دو ملت در رساندن آن به حکومتهايي کاملاً شيعي شکل گرفت. اين مهم در دوره صفويه و جمهوري اسلامي به منصه ظهور نشست.در دوره معاصر و همگام با شکلگيري مفهوم دولت – ملت، ايران و عراق با حفظ مرزهاي سياسي – جغرافيايي همچنان به مراودات مشترک در حوزههاي فرهنگي – مذهبي و اقتصادي ادامه دادند. امري که بهويژه در خوزستان و جنوب عراق که همگرايي شديدتري دارند، بيشتر نمود پيدا کرد اما برآمدن صدام و آغاز جنگ تحميلي، وقفهاي طولاني در اين مسير را سبب گرديد.حکومت بعث اگر چه سعي کرد ريشههاي هر آنچه ارتباط بين ايران و عراق بود را در آن هشت سال کذايي از بين ببرد اما حضور عناصر شاخص فرهنگي – مذهبي همچون زبان، مذهب و پيوستگي قومي – قبيلهاي بهويژه در استانهاي مرزي ايلام، خوزستان و ساير نقاط کشور که جنگزدگان از هر دو سو را در خويش پذيرفت، همچنين حضور عتبات عاليات و شوق ايرانيان به عيني ساختن مجاورت ائمه اطهار(ع) در شکل زيارت، سبب پيوستگي بيش از پيش مردمان ايندو سرزمين شد.تمام اين موارد سبب شده تا عراق، امروز در سومين جنگي که به ايران تحميل شده با اتکاء به مجموعه مؤلفههاي مشترک فيمابين و نظرداشت حمايتهاي ايران از استقلال اين کشور مقابل آمريکا و دستنشاندههاي آن نظير داعش به حمايت از کشور دوست و همسايه خويش برخيزد، امري که اوج آن با برافراشتن بيرقهاي عشاير عرب عراق نمود پيدا کرد.
