موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13380
منابع خبري اعلام کردندافزايش اميدها به پايان جنگ ميان ايران و آمريکا و توافق صلحمنابع خبري از افزايش

منابع خبري اعلام کردندافزايش اميدها به پايان جنگ ميان ايران و آمريکا و توافق صلحمنابع خبري از افزايش اميدها به پايان جنگ ميان ايران و آمريکا و توافق صلح خبر دادند، هرچند تهران اعلام کرده که هنوز تصميم نهايي را در مورد اين توافق اتخاذ نکرده است.بلومبرگ ديروز به نقل از منابع خود گزارش داد: ايران و آمريکا به امضاي توافق نزديک مي‌شوند.بلومبرگ در تيتر خود با بيان اينکه ايران و آمريکا به توافق صلح نزديک مي‌شوند، به نقل از اين منابع نوشت: توافق محتمل است.خبرگزاري رويترز هم خبر داده اميدها براي صلح بين ايران و واشنگتن در هفته جاري افزايش يافته است.شبکه تلويزيوني "سي‌ان‌ان" هم به نقل از سه منبع مطلع گزارش داده مراسم امضاي يادداشت تفاهم بين ايران و آمريکا به احتمال زياد در ژنوِ سوئيس برگزار خواهد شد."العربيه" نيز گزارش داد که آمريکا و ايران بر سر يک پيش‌نويس نهايي به تفاهم رسيده‌اند.*وزارت خارجه ايران: مراجع ذي‌ربط نظام بايد درباره متن تفاهم احتمالي به جمع‌بندي برسندسخنگوي وزارت امور خارجه ايران هم گفت: کليات و متن تفاهم‌نامه پايان جنگ ميان ايران و آمريکا تقريباً نهايي شده و در انتظار تصميم نهايي نهادهاي تصميم‌گيري در ايران است.اسماعيل بقائي افزود: روند تصميم‌گيري در کشور ما کاملاً روشن است، مراجع ذي‌ربط نظام بايد درباره جزء‌به‌جزء متن و هرگونه تفاهم احتمالي به جمع‌بندي برسند. به محض آنکه به جمع‌بندي نهايي دست پيدا کنيم، حتماً به صورت رسمي اعلام خواهيم کرد.وي ادامه داد: ساير موارد مرتبط با اين موضوع، از جمله اينکه شکل امضاي تفاهم چگونه خواهد بود، به نظر من در مرحله بعدي مطرح مي‌شود.بقائي تأکيد کرد: در مورد متن و کليت اين تفاهم، هرگاه به اين جمع بندي برسيم که تامين‌کننده منافع ملت ايران است حتما به صورت شفاف اين را اعلام خواهيم کرد.* تفاهم‌نامه پايان جنگ چه مسائل و موضوعاتي را در بر مي‌گيردخبرگزاري ايرنا هم خبر داده متن تفاهم‌نامه از روز پنج‌شنبه گذشته عملاً به ايستگاه نهايي نزديک شده‌است.به دليل دقت مذاکره‌کنندگان ايراني براي تهيه متن تفاهم‌نامه اوليه‌اي که چارچوب‌هاي اصولي مورد نظر ايران را حفظ کند، تک تک کلمات متن تفاهم‌نامه با دقت و وسواس فراوان مورد بررسي موشکافانه قرار گرفته‌اند تا زمينه عهدشکني و فرار از بار مسئوليت را از طرف مقابل سلب کنند.علاوه بر اين، تهران در طول دوران تبادل پيام‌ها، براي اطمينان از اجراي برخي مفاد تفاهم‌نامه تضمين‌هاي معتبري نيز از برخي طرف‌هاي ثالث براي اجراي تعهدات پيش‌بيني شده دريافت کرده‌است و مذاکرات فشرده‌اي با تعدادي از واسطه‌ها و ميانجي‌ها براي اجراي کامل تعهدات در صورت امضاي تفاهم‌نامه پايان جنگ انجام داده‌است.واضح است که صرف امضاي تفاهم پايان جنگ به معناي رعايت آن ازسوي طرف‌هاي آمريکايي و اسرائيلي نيست. آمريکا در تمام دوره‌هاي قبل مذاکرات به شکل واضحي تعهدات خود را نقض کرده‌است و دو بار در طول مذاکرات با تجاوز نظامي غيرقانوني عليه ايران، به گفته وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران «به ديپلماسي خيانت کرده‌است.»اما تضمين بنيادين و اساسي هر توافقي براي ايران، دستاوردهاي دو جنگ اخير و مقاومت پيروزمندانه ملت ايران در مقابل زورگويي‌هاي دو قدرت هسته‌اي در ميدان است. ترديدي وجود ندارد که اگر پيروزي‌هاي ايران در ميدان نبرد وجود نداشت، دولت آمريکا به تفاهم‌نامه پايان جنگ با شرايطي که ايران تعيين کرده‌است تن نمي‌داد. در اين چارچوب قدرتمندترين تضمين اجراي اين توافق قدرت نظامي و تاب‌آوري ملي ايرانيان است. طرف مقابل دريافته‌است که از طريق فشار اقتصادي، سياسي و در مرحله آخر نظامي نمي‌تواند اراده ملت ايران را سست کند.در همين راستا امضاي احتمالي تفاهم‌نامه پايان جنگ، در سوءظن کامل به طرف مقابل و با آمادگي کامل نيروهاي مسلح و مردم ايران براي مقابله با هر نوع نقض عهد و فريب انجام مي‌شود. مقام‌هاي جمهوري اسلامي ايران بارها تأکيد کرده‌اند که «هيچ اعتمادي به طرف آمريکايي ندارند و امضاي تفاهم‌نامه به معناي برطرف شدن سوءظن و کنار گذاشتن آمادگي رزمي و دفاعي کشور نيست.»آيا خطوط قرمز ايران در متن فعلي رعايت شده‌است؟بر خلاف برخي ادعاها که ازسوي برخي جريان‌ها و فعالان سياسي در طول قريب به يک ماه گذشته مطرح شده‌است، متن تفاهم‌نامه پايان جنگ ميان ايران و آمريکا با دقت و وسواس بسيار تهيه شده‌است تا جاي هيچگونه تفسير به رأي و فرار از تعهدي براي طرف مقابل وجود نداشته‌باشد.نکته مهم اين است که تا زمان پذيرش کامل متن توسط جمهوري اسلامي ايران، تمامي متن‌هاي منتشر شده در رسانه‌ها، صرفا گمانه‌زني‌هاي رسانه‌اي هستند و متن نهايي تلقي نمي‌شوند. برخي از متون منتشر شده در دو روز گذشته، هر چند برخي از اصول موجود در متن تفاهم نهايي را مورد اشاره قرار داده‌اند، اما به شکل گمراه‌کننده‌اي به عنوان «متن نهايي» نام‌گذاري شده‌اند، اما اين متون فاقد اعتبار هستند. متن نهايي تفاهم‌نامه تا زمان پذيرش قطعي آن توسط دو طرف منتشر نخواهد شد.تمامي خطوط قرمز تعيين شده ازسوي رهبر معظم انقلاب، آيت‌الله سيد مجتبي خامنه‌اي، در چارچوب نظارت مستمر شوراي عالي امنيت ملي در متن مورد توجه قرار گرفته‌است.خطوط کلي متن فعلي توافق در چارچوب‌هاي زير است: 1- پرونده هسته‌اي: در شرايط فعلي هيچ توافقي در مورد پرونده هسته‌اي انجام نمي‌شود، ايران هيچ تعهد جديدي نمي‌دهد و چارچوب برنامه صلح آميز هسته‌اي ايران در پي امضاي تفاهم دست‌نخورده باقي مي‌ماند. براساس پيشنهاد اوليه ايران، هرگونه مذاکره هسته‌اي در مهلت 60 روزه پس از امضاي تفاهم‌نامه انجام خواهد شد. اشاره‌هاي گذرايي که در متن تفاهم‌نامه به برنامه هسته‌اي ايران شده‌است، هيچ يک تعهد جديدي براي ايران ايجاد نمي‌کند و صرفاً اشاره به مذاکرات بعدي و تعهد قطعي ايران بر عدم توسعه تسليحات هسته‌اي براساس سياست هميشگي نظام جمهوري اسلامي ايران است. ترديدي وجود ندارد که در مذاکرات 60 روزه پس از امضاي تفاهم‌نامه نيز ايران صرفا در چارچوب اصول بنيادين مورد نظر نظام در مورد برنامه هسته‌اي مذاکره خواهد کرد و مسائلي مانند حق غني‌سازي ايران و باقي ماندن مواد غني‌شده نزد جمهوري اسلامي ايران براي قرار گرفتن در توافق نهايي مورد تأکيد قرار خواهد گرفت.2- تنگه هرمز: بر خلاف برخي ادعاهاي عجيب در رسانه‌ها، ايران به هيچ عنوان در اين متن تعهدي در مورد واگذاري مديريت و يا بازگشت شرايط تنگه هرمز به پيش از تجاوز نظامي آمريکا و اسرائيل به طرف مقابل نمي‌دهد. تنها موضوع مورد اشاره، عادي شدن عبور و مرور از تنگه هرمز در صورت پايان جنگ، برقراري امنيت دريانوردي توسط کشورهاي ساحلي، پايان محاصره غيرقانوني و رفع تهديدها از عبور و مرور کشتي‌هاي تجاري توسط آمريکا و اسرائيل است. بنا به خواست ايران، ايالات متحده آمريکا اساساً هيچ نقشي در آينده مديريت تنگه هرمز نخواهد داشت و به وضوح اعلام شده‌است که آينده اداره تنگه هرمز بر مبناي ابتکار و پيشنهاد ايران در چارچوب يک امر مرتبط با کشورهاي منطقه‌ صورت خواهد گرفت. در اين چارچوب، بحث درباره آينده تنگه هرمز، حتي در مذاکرات پس از امضاي تفاهم‌نامه هم جايي نخواهد داشت و تهران، راسا در گفتگو با عمان به عنوان ديگر کشور ساحلي اين مسأله را حل و فصل مي‌کند.3- پايان جنگ در تمامي جبهه‌ها: هدف اصلي امضاي تفاهم‌نامه، پايان جنگ در تمامي جبهه‌ها در منطقه است. در اين تفاهم‌نامه پايان جنگ عليه ايران به اضافه تمامي جبهه‌هاي ديگر منطقه به شمول لبنان مورد اشاره قرار گرفته‌است. نام کشور لبنان به عنوان بخشي از توافق پايان جنگ در صورت امضاي متن فعلي تفاهم‌نامه مورد اشاره قرار گرفته‌است و آمريکا تعهد مي‌دهد که رژيم اسرائيل را وادار به پايان جنگ در لبنان، کند. عبارت تمديد آتش‌بس در متن فعلي ذکر نشده‌است و اشاره به چنين عبارتي در برخي گزارش‌هاي رسانه‌اي نادرست است؛ متن تفاهم‌نامه خواهان پايان قاطع جنگ در تمام جبهه‌ها مي‌شود.4- دارايي‌هاي مسدودشده: فرآيند روشني براي آزادي دارايي‌هاي ايران همزمان با امضاي تفاهم‌نامه و در طول مذاکرات در نظر گرفته‌شده‌است. تهران تضمين‌هاي روشني براي آزادي اين دارايي‌ها براساس ساز و کارهاي مشخص و مورد نظر تهران دريافت کرده‌است و در صورت تصميم تهران به امضاي تفاهم‌نامه پايان جنگ، بخشي از دارايي‌هاي مسدود شده بلافاصله و بقيه به تدريج در طول مذاکرات، آزاد خواهند شد.5- غرامت جنگ: موضوع خسارات وارده به ايران در تجاوز غيرقانوني آمريکا و اسرائيل، از جمله موارد مورد اشاره در تفاهم‌نامه است. تهران در چارچوب يک نگاه واقع‌بينانه و عملياتي، ساز و کاري در نظر گرفته‌است که امکان دريافت خسارات از طريق آن وجود داشته‌باشد. در اين چارچوب ضمن تأکيد بر ضرورت دريافت اين خسارات در تفاهم‌نامه پايان جنگ، ساز و کار اجرايي آن در مذاکرات 60 روزه پس از امضاي احتمالي تفاهم‌نامه مورد توافق قرار خواهد گرفت. درست مانند دارايي‌هاي مسدود شده، تهران تضمين‌هاي مشخصي در مورد دريافت خسارات از طرف‌هاي ثالث دريافت کرده‌است.6- تحريم‌ها: در چارچوب خواست ايران براي رفع تمامي تحريم‌هاي وضع شده چه ازسوي آمريکا و چه در چارچوب قطعنامه‌هاي بين‌المللي، اين موضوع به صورت مشخص در مهلت 60 روزه مذاکرات هسته‌اي مورد بررسي قرار خواهد گرفت. همانگونه که در تفاهم‌نامه پايان جنگ ايران تعهد جديدي در مورد پرونده هسته‌اي نمي‌دهد، طرف مقابل هم در تفاهم‌نامه در مورد پايان تحريم‌ها تعهد قطعي نمي‌دهد و تعيين تکليف تحريم‌ها به پس از امضاي تفاهم و مذاکرات 60 روزه احاله شده‌است.7- مذاکرات آينده: در چارچوب تفاهم‌نامه برنامه‌اي براي مذاکرات 60 روزه ميان ايران و آمريکا در نظر گرفته‌شده‌است که در اين مهلت دو طرف براي حل و فصل 3 مسأله با يکديگر مذاکره خواهند کرد. موضوع‌هاي مورد مذاکره استمرار برنامه صلح‌آميز هسته‌اي ايران، رفع تمامي تحريم‌هاي يکجانبه و غيرقانوني آمريکا و ساز و کار جبران خسارات وارد شده به ايران در جنگ تحميلي خواهد بود. هيچ موضوع ديگري در دستور کار مذاکرات قرار نخواهد داشت. براساس برنامه‌ريزي انجام شده، در صورت امضاي تفاهم‌نامه پايان جنگ و توفيق در مذاکرات 60 روزه، توافق نهايي در يک جدول زماني مشخص و به صورت گام به گام، در چارچوب گام‌هاي متناظر عملي خواهد شد.* حمايت پاکستان و اتحاديه اروپا از پيشرفت مذاکرات ايران و آمريکاوزير خارجه پاکستان و مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپاهم در تماس تلفني از پيشرفت حاصل شده از طريق تعامل ديپلماتيک پايدار بين ايران و آمريکا استقبال کردند.دو طرف همچنين ابراز اميدواري کردند که اين تلاش‌ها به‌زودي به تفاهم پايدار و حل و فصل مسالمت‌آميز منجر شود.مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا و وزير خارجه پاکستان در اين تماس تلفني همچنين مجددا تأکيد کردند که گفتگو و ديپلماسي تنها راه حل مناسب براي حل و فصل مناقشات و پيشبرد صلح و ثبات پايدار است.سخنگوي وزارت خارجه پاکستان هم بر لزوم پايبندي همه طرف‌ها به آتش‌بس به ويژه پايبندي اسرائيل به آتش‌بس در لبنان تأکيد کرد و گفت: ميانجي گري اسلام‌آباد براي دستيابي به صلح پايدار ادامه خواهد يافت.