بسمالله الرحمن الرحيم
کساني که ادوار مختلف مداحي از دوران قبل از انقلاب تا يکي دو دهه بعد از استقرار نظام جمهوري اسلامي را ديدهاند و به ياد دارند، هرگز فکر نميکردند سرنوشت اين رسانه نيرومند مذهبي و مردمي به مرحلهاي برسد که افرادي از بلندگوي آن درصدد تهديد کردن اين و آن به قتل برآيند يا برادران مسلمان خود را به باد ناسزا و تهمت و افترا بگيرند.
مداحي در طول تاريخ اسلام به ويژه در جامعه شيعيان يک رسانه قوي و پرنفوذ بوده و کارنامه درخشاني در ترويج مکتب اهلبيت و تحکيم پايههاي اخلاق بر مبناي تعاليم الهي دارد. مداح چون همواره مظهر حرمتگذاري به مردم و نمونه تربيت ديني بود، ميتوانست در مستمعين اثر بگذارد و به رشد اخلاق، پايبندي به احکام الهي و رعايت حقوق مردم در جامعه کمک کند. اين کارنامه درخشان فقط هنگامي درخشش خود را حفظ خواهد کرد که مداح و مداحي مردم را به ياد فضيلتهاي پيشوايان ديني بيندازند و سيره پاک آنها را که بر تعاليم اسلامي مبتني است ترويج کنند.
علت موفقيت مداحان قديم اين بود که قبل از ورود به مداحي مقداري درس ديني ميخواندند، کتابهاي مذهبي ميخواندند و در زمره افراد اهل سواد و مطالعه محسوب ميشدند. طبيعي است افرادي که اهل سواد و مطالعه باشند و مطالبي را که به مردم ميگويند داراي سند و منبع صحيح باشند هميشه حرف حساب دارند و مخاطبان نيز پذيراي مطالب آنها هستند. با اين ويژگيها مداحان قديم به معتمدان مردم تبديل شده بودند و عامه مردم علاوه بر اعتماد به آنها تلاش ميکردند سبک زندگي و گفتار و رفتارشان را الگوي خود قرار دهند.
اين ویژگيها در سالهاي اخير به تدريج رو به کاهش گذاشت و افرادي فاقد اطلاعات مذهبي لازم و محروم از امتيازات معنوي جاي مداحان قديمي را گرفتند. هرچند هنوز هم مداحان سنتي با برخورداري از ويژگيهاي مداحان قديم در جامعه ايراني حضور دارند ولي اولاً در اقليت هستند و ثانياً مورد حمايت قرار نميگيرند. همين وضعيت باعث بيرغبتي بخش قابل توجهي از اقشار جامعه نسبت به مداحان جديد شده است. مداحان جديد البته هواداراني دارند ولي تفاوتشان با علاقمندان به مداحان قديم اينست که قديميها عميق و استوار و عامل به احکام دين و مباني اخلاقي بار ميآمدند نه احساسي. احساس را نفي نميکنيم ولي احساس وقتي کارساز است که با معرفت همراه باشد.
از آنجا که محور اصلي فعاليتهاي مداحان، نهضت عاشورا و شهادت امام حسين عليهالسلام و ياران آن حضرت در کربلاست و اکنون در آستانه عاشوراي حسيني قرار داريم لازم است اين تذکر به جامعه مداحان داده شود که تلاش کنند قبل از ورود به مداحي الزامات آن را در خود به وجود بياورند تا بتوانند به وظيفهاي که برعهده دارند به درستي عمل کنند. امام حسين در سطح جهان علاقمند و طرفدار دارد و به همين دليل شناساندن آن حضرت به مردم جهان فقط با معيارهاي معرفتي ميسر است. مداحان و واعظان فقط وقتي ميتوانند از عهده اين معرفي برآيند که خود صاحب معرفت نسبت به شخصيت و نهضت امام حسين باشند. چنين کار بزرگي با چند شعر بيمحتوا و نقل کردن خواب و خيال ميسر نيست. مشغول شدن به منازعات سياسي نيز از آفات اين رسالت مقدس است. مبلغان مکتب امام حسين ميتوانند اهل سياست باشند اما نبايد اهل بازيهاي سياسي باشند. آنها فقط وقتي ميتوانند به وظيفه سنگين خود با موفقيت عمل کنند که به معيارهاي علمي و معنوي تبليغ مجهز باشند.
