معماي عجيب نفت عراقکلید پول نفت عراق هنوز در گاوصندوق کاخ سفید است!در خيابانهاي عراق خودروهاي لوکس خارجي فراوان هستند اما بالاي همان خودروها هنوز سيمهاي آشفته برق ديده ميشوند و حتي تعمير تخصصي بسياري از آن خودروها به قطعه و خدمات خارجي وابسته است. اين تضاد تفاوت ثروت با استقلال را نشان ميدهد پول نفت ميتواند کالاي گران قيمت وارد کند اما استقلال زماني معنا دارد که همان پول را خودت مديريت کني و به برق پايدار صنعت و توان فني داخلي تبديل کني. عراق قدرت خريد دارد اما اختيار کامل استفاده از سرمايه خودش را ندارد حتي براي پرداخت حقوق کارمندان خودش بايد از کشوري ديگر اجازه بگيرد. اين واقعيت امروز عراق است. بسياري از کارمندان دولت عراق دو ماه است حقوق نگرفتهاند نه به اين دليل که عراق نفت ندارد يا به دليل مسدود بودن تنگه هرمز مشکلي براي صدور نفت داشته داشته باشد. بلکه نفتش را فروخته و پول هم وجود دارد اما کليد دسترسي به آن در بغداد نيست. براي پيدا کردن اين کليد بايد به نيويورک برويم به حسابي در بانک فدرال رزرو آمريکا. ماجرا از 22 مه 2003 (اول خرداد 1382) آغاز شد. چند هفته پس از حمله و اشغال عراق جورج بوش فرمان اجرايي شماره 13303 را اجرا کرد و از آن زمان درآمد حاصل از فروش نفت عراق مستقيما به حسابي در فدرال رزرو نيويورک واريز ميشود اما اين سازوکار چگونه ساخته شد؟ پس از فروپاشي دولت صدام آمريکا اداره موقت کشور عراق و مديريت پول نفت آن را هم در دست گرفت. براساس قطعنامه 1483 شوراي امنيت صندوقي به نام «صندوق توسعه عراق» ايجاد شد تا تمام درآمد نفتي عراق ابتدا به آن واريز شود. از آن زمان، وزارت دارايي عراق براي دسترسي به درآمد نفتي خود بايد از خزانهداري آمريکا درخواست کند اين خزانهداري آمريکاست که تصميم ميگيرد چه ميزان پول و در چه زماني و با چه شرايطي در اختيار دولت عراق قرار بگيرد. اين دلارها ماهانه و به شکل نقدي به عراق منتقل ميشوند پولي که توان دولت براي پرداخت حقوق، تأمين غذا و خريد داروي يک جمعيت 40 ميليوني را تعيين ميکند اما قسمت امنيتي ماجرا دقيقا از همينجا شروع ميشود. هر زمان بغداد برخلاف اهداف منطقهاي واشنگتن حرکت کند آمريکا ميتواند همين مسير مالي را کند يا کاملا مسدود کند مقلا در ژانويه 2020 (دیماه 1398) پس از ترور ابومهدي المهندس توسط آمريکا مجلس عراق به اخراج نيروهاي آمريکايي رأي داد و در واکنش به اين رأيگيري ترامپ تهديد کرد دسترسي عراق به درآمدهاي نفتي خودش را خواهد بست. حالا همان اهرم دوباره فعال شده است. آمريکا پرداخت پول نفت عراق را به تحويل سلاح گروههاي مقاومت مشروط کرده، همزمان، برخي مسئولان بلندپايه عراقي ميگويند با ادامه اين وضعيت توان اداره کشور را ندارند و حتي از استعفا سخن گفتهاند. يعني حقوق و معيشت کارمند عراقي به ابزار فشار براي گرفتن سلاح از دست گروههاي مقاومت عراق تبديل شده است. اين نتيجه عملياتي است که آمريکا نامش را آزادي عراق گذاشته بود. 23 سال گذشته است اما کليد پول نفت عراق هنوز در گاوصندوق کاخ سفيد است.
