هشدار دکتر ظريف درباره يک خطر داخلينگذاريم از دستاوردهاي ايران روايت «ذلت» ساخته شودوزير اسبق امور خ

هشدار دکتر ظريف درباره يک خطر داخلينگذاريم از دستاوردهاي ايران روايت «ذلت» ساخته شودوزير اسبق امور خارجه ايران، با تأکيد بر ضرورت صيانت از فرصت تاريخي پيش روي کشور، خواستار شکل‌گيري "روايت ميهني از دستاوردها" و عبور ايران از نگاه تهديدمدار به رويکردي فرصت‌مدار شد و تأکيد کرد که اين تغيير بايد در شيوه حکمراني داخلي و کنشگري خارجي کشور نيز نمود پيدا کند.دکتر محمدجواد ظريف در تازه‌ترين يادداشت خود درباره جايگاه ايران و فرصت‌هاي پيش رو، به اين پرسش پرداخته است که چگونه مي‌توان اين فرصت تاريخي را براي نسل‌هاي آينده ايران حفظ کرد.وي معتقد است با نگاه مبتني بر آينده‌پردازي فرصت‌مدار مي‌توان چارچوب نهادينه‌سازي و بهره‌برداري از جايگاه کنوني ايران براي جهش به آينده را بر پايه سه محور بنا کرد: نهادينه‌سازي روايت دستاوردها، راهبرد ملي براي پايان تهديدمداري و آغاز فرصت‌مداري و راهکار ديپلماسي چندوجهي فرصت‌مدار با اعتماد به توان ملي.ظريف با اشاره به حال‌وهواي جامعه و "کنش‌هاي دو دستگي‌آفرين و نوميدکننده" پس از اعلام دستيابي به يادداشت تفاهم، تأکيد کرد که بايد بي‌درنگ يک روايت ميهني از دستاوردها آفريده شود و پيرامون آن هم‌آوايي و همبستگي ميهني شکل گيرد.ظريف براي تبيين ارزش دستاوردهاي اخير،به دغدغه تاريخي ايران يعني تضمين امنيت سرزميني کشور در برابر تهديدهاي بيروني اشاره کرده ومينويسد باوجود ناهمساني‌ها وناسازگاري‌هاي سياستهاي قاجار، پهلوي و جمهوري اسلامي، نگراني مشترک و اولويت هر سه حکومت،چاره‌جويي براي اين نگراني بوده است.به نوشته وي، امروز پس از 220 سال، اين دستاورد تاريخي در جمهوري اسلامي به برکت رهبري امام و رهبر شهيد، ايستادگي مردم و جان‌فشاني رزمندگان حاصل شده است.ظريف در ادامه به جنگ تحميلي صدام اشاره مي‌کند و مي‌نويسد ايران براي نخستين بار از سال 1183 خورشيدي برابر با 1804 ميلادي توانست از مرزهاي خود در برابر حمله خارجي، با وجود پشتيباني کشورهاي بزرگ جهان از متجاوز، دفاع کند.وي دوره 40 سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي، يعني از سال 1357 تا 1397، را نيز دوره‌اي مي‌داند که ايران توانست يکپارچگي سرزميني و منافع خود را با وجود به چالش کشيدن ساختار روابط جهاني و تنش سنگين با آمريکا، حفظ و نهادينه کند.به نوشته وزير اسبق خارجه، ايران از سال 1397 تاکنون نيز با ترکيبي از ديپلماسي و توان نظامي توانسته است اراده و توانمندي خود براي دفاع از کشور را نشان دهد.وي همچنين شکست دو قدرت اتمي در جنگ رمضان براي به زانو درآوردن ايران، با وجود جناياتي از به شهادت رساندن رهبر فرزانه تا کودکان مينابي، را نشانه آن مي‌داند که ايران امروز براي نخستين بار در دو قرن گذشته مي‌تواند از دستيابي متجاوزان به اهدافشان جلوگيري کند.ظريف با اشاره به اينکه دوران کنوني زمانه نبرد روايت‌هاست، تأکيد مي‌کند که بايد روايت درستي از حرکت تکاملي ايران در تأمين امنيت و سپس نهادينه‌سازي و گسترش آن با دستاوردهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي پردازش و فراگير شود.به نوشته ظريف، نبايد اجازه داد دشمنان خارجي و ناآگاهان داخلي از اين دستاورد تاريخي، روايت ذلت، عقب‌نشيني يا پشيماني از گذشته را برسازي کنند.رئيس انديشکده پاياب در ادامه ايران را به عنوان ديرينه‌ترين «تمدن-دولت» در جهان در گستره تاريخ بلند خود توصيف مي‌کند که همواره آماج تجاوزها و اشغالگري‌ها بوده است.وي بر همين اساس تأکيد مي‌کند اکنون که ايران توانسته است دوران «بزن در رو» را پايان دهد، بايد ضمن هوشياري در برابر چالش‌هاي بيروني و دروني، نگاه تهديدمدار تاريخي خود را با نگاه فرصت‌مدار جايگزين کند تا امکان پيشرفت فراهم شود.به نوشته ظريف، نگاه فرصت‌مدار تنها يک تغيير گفتماني براي زمامداران و مردم نيست و اين جهش گفتماني نبايد تنها در شعار خلاصه شود.وي تأکيد مي‌کند اين تغيير بايد خود را در شيوه برخورد سامانه زمامداري با مردم در داخل و روش کنشگري با ديگر کشورها، نهادهاي چندجانبه و ديگر کنشگران در خارج نشان دهد.وزير اسبق خارجه ايران، باور به مردم به عنوان بزرگ‌ترين ستون بازدارندگي کشور، نرم‌خويي با شهروندان و هم‌افزايي و شکوفاسازي توانمندي‌هاي جامعه مدني، بخش خصوصي و کنشگران غيردولتي را پيش‌نياز داخلي فرصت‌مداري مي‌داند.به نوشته وي، مردم در دو جنگ اخير نشان دادند که کليدي‌ترين ستون دفاع از اين مرز و بوم هستند.ظريف تأکيد مي‌کند اين جايگاه بايد به رسميت شناخته شود و متناسب با چنين نگرشي، شيوه کنش سامانه زمامداري با مردم بازنگري شود.وي همچنين «برخورد با سازمان گسترده نفوذ در کشور» را پيش‌نياز ديگر اين حرکت مي‌داند و معتقد است اين سازمان همانند گذشته، کليدي‌ترين سد در برابر اين جهش به سوي آينده خواهد بود.ظريف در عرصه پيراموني و جهاني، باور به ديپلماسي به عنوان يکي از ستون‌هاي کليدي امنيت ملي و ابزار کانوني نهادينه‌سازي ديگر ستون‌هاي قدرت ملي را از پيش‌نيازهاي اين جهش به سوي آينده مي‌داند.پيوند ميان ديپلماسي و توانمندي‌هاي سياسي،اقتصادي و نظامي کشور، پيوندي کليدي و دوسويه است.از نگاه وي، اراده ملي، انسجام داخلي، توان نظامي و حضور در زنجيره‌هاي ارزش جهاني بسياري از تهديدها را خنثي کرده و فضاي مناسب کنشگري را براي کارگزاران ديپلماسي فراهم مي‌آورد؛ همزمان جايگاه کشور در عرصه جهاني نيز زمينه را براي نهادينه‌سازي و بهبود اين توانمندي‌ها فراهم مي‌سازد.