از مديريت بحران تا عبور از تابستان سختکارنامه وزارت نيرو در روزهاي جنگ، وقتي آب و برق حتي زير آتش هم

از مديريت بحران تا عبور از تابستان سختکارنامه وزارت نيرو در روزهاي جنگ، وقتي آب و برق حتي زير آتش هم پايدار ماندجنگ، تنها ميدان نبرد نظامي نيست، آزموني بزرگ براي تاب‌آوري زيرساخت‌هاي حياتي کشور نيز محسوب مي‌شود. در چنين شرايطي، برق و آب به اندازه امنيت مرزها اهميت پيدا مي‌کنند، زيرا کوچک‌ترين اختلال در تأمين اين دو خدمت اساسي مي‌تواند زندگي ميليون‌ها شهروند را تحت تأثير قرار دهد. جنگ، آزموني براي همه دستگاه‌هاي اجرايي است، اما براي وزارت نيرو اين آزمون از جنس ديگري بود. اين وزارتخانه بايد در شرايطي امنيت تأمين آب و برق ميليون‌ها شهروند را حفظ مي‌کرد که بخشي از زيرساخت‌هاي انرژي کشور در معرض تهديد قرار داشت و همزمان ايران وارد يکي از گرم‌ترين تابستان‌هاي سال‌هاي اخير شده بود، تابستاني که با کاهش بارندگي، افت ذخاير سدها، افزايش بي‌سابقه مصرف برق و ادامه ناترازي توليد و مصرف همراه بود. در چنين شرايطي، اگرچه مردم در برخي مناطق خاموشي‌هاي برنامه‌ريزي‌شده و محدوديت‌هايي را تجربه کردند، اما واقعيت اين است که وزارت نيرو توانست از وقوع يک بحران فراگير در شبکه آب و برق جلوگيري کند، موضوعي که بسياري از کارشناسان آن را نتيجه آمادگي فني، مديريت بحران و تلاش شبانه‌روزي کارکنان صنعت آب و برق مي‌دانند.اگرچه صنعت برق و آب ايران همچنان با مشکلاتي همچون ناترازي توليد و مصرف، خشکسالي، فرسودگي بخشي از شبکه انتقال و کمبود سرمايه‌گذاري روبه‌رو است، اما مديريت بحران در روزهاي جنگ نشان داد که تجربه، هماهنگي و آمادگي فني مي‌تواند از تبديل شدن يک تهديد امنيتي به يک بحران ملي جلوگيري کند. بخش اول-جنگ، آزموني براي صنعت آب و برقبا آغاز حملات به برخي زيرساخت‌هاي کشور، يکي از نگراني‌هاي اصلي کارشناسان، احتمال اختلال گسترده در شبکه برق و تأسيسات آبرساني بود. تجربه جنگ‌هاي اخير در منطقه نشان داده است که نخستين اهداف حملات، زيرساخت‌هاي انرژي و آب هستند، زيرا از کار افتادن آنها مي‌تواند زندگي مردم را مختل کرده و فشار اجتماعي ايجاد کند.در ايران نيز بخشي از شبکه برق، پست‌هاي انتقال، خطوط توزيع و برخي تأسيسات آبرساني آسيب ديدند. با اين حال، وزارت نيرو از همان ساعات نخست، ستاد مديريت بحران را فعال کرد و شرکت‌هاي تخصصي از جمله توانير، برق منطقه‌اي، شرکت‌هاي توزيع، شرکت مديريت منابع آب و آبفا به حالت آماده‌باش کامل درآمدند.نکته قابل توجه اين بود که بيشتر عمليات بازسازي درحالي انجام شد که برخي مناطق همچنان در شرايط ناامن قرار داشتند و کارکنان صنعت آب و برق عملاً در کنار نيروهاي امدادي و خدماتي فعاليت مي‌کردند.اقدام اول، بازگشت آب به بونجي جاسک در کمتر از يک شبانه‌روزشايد شاخص‌ترين اقدام وزارت نيرو در روزهاي جنگ، مديريت بحران در آب‌شيرين‌کن بونجي جاسک باشد.در پي حمله به اين مجموعه، ايستگاه پمپاژ آب دريا، تجهيزات برق، ترانسفورماتورها و بخشي از خطوط انتقال آسيب ديد و آب‌شيرين‌کني با ظرفيت توليد روزانه بيش از سه هزار مترمکعب آب از مدار خارج شد.نتيجه اين حادثه مي‌توانست قطع آب آشاميدني حدود 10 هزار نفر از ساکنان بيش از 20 روستاي غرب جاسک باشد، اما آنچه رخ داد، نمونه‌اي از مديريت موفق بحران بود.وزارت نيرو بلافاصله ستاد ويژه بازسازي را تشکيل داد. گروه‌هاي فني از استان‌هاي همجوار به منطقه اعزام شدند، تجهيزات برق جايگزين شد، خطوط انتقال ترميم گرديد، پمپ‌هاي آسيب‌ديده تعمير شدند و همزمان تانکرهاي آبرسان براي جلوگيري از کمبود آب وارد عمل شدند.عمليات به صورت شبانه‌روزي ادامه يافت و در کمتر از 24 ساعت آب‌شيرين‌کن دوباره وارد مدار بهره‌برداري شد، اتفاقي که بسياري از کارشناسان آن را نمونه موفق «تاب‌آوري زيرساخت‌هاي حياتي» توصيف کردند.اين پروژه نشان داد که تنها ساخت زيرساخت کافي نيست، بلکه داشتن تيم‌هاي آموزش‌ديده، تجهيزات ذخيره، برنامه‌هاي از پيش طراحي‌شده و هماهنگي بين دستگاه‌ها، عامل اصلي موفقيت در شرايط بحران است.اقدام دوم، بازسازي برق در کوتاه‌ترين زمان ممکنحملات جنگي تنها تأسيسات آب را هدف قرار نداد، بخش‌هايي از شبکه انتقال و توزيع برق نيز آسيب ديد.در چنين شرايطي، خاموشي‌هاي طولاني مي‌توانست بيمارستان‌ها، مراکز درماني، سامانه‌هاي مخابراتي، صنايع و حتي تأمين آب شرب را با مشکل جدي روبه‌رو کند.وزارت نيرو با استفاده از گروه‌هاي واکنش سريع، شبکه برق را به صورت مرحله‌اي بازسازي کرد.يکي از مهم‌ترين اقدامات، تغيير آرايش شبکه برق بود، به اين معنا که برق برخي مناطق از مسيرهاي جايگزين تأمين شد تا عمليات تعمير بدون قطع گسترده برق انجام شود.همزمان، ترانس‌هاي سيار، تجهيزات ذخيره و خطوط موقت وارد مدار شدند تا پايداري شبکه حفظ شود.کارشناسان صنعت برق معتقدند اين اقدام، يکي از مهم‌ترين عوامل جلوگيري از خاموشي‌هاي فراگير در روزهاي جنگ بود.اقدام سوم، عبور دادن نيروگاه‌ها از سخت‌ترين تابستانهنوز عمليات بازسازي جنگ به پايان نرسيده بود که وزارت نيرو وارد دومين ميدان دشوار خود شد، مديريت اوج مصرف برق در تابستان.تابستان امسال از چند جهت متفاوت بود، افزايش دماي هوا، رشد مصرف وسايل سرمايشي، کاهش توليد نيروگاه‌هاي برق‌آبي به علت افت بارندگي و ادامه ناترازي توليد و مصرف، فشار بي‌سابقه‌اي بر شبکه برق وارد کرد.وزارت نيرو از ماه‌ها قبل برنامه تعميرات اساسي نيروگاه‌ها را آغاز کرده بود.صدها واحد نيروگاهي تحت تعميرات دوره‌اي قرار گرفتند، تجهيزات فرسوده تعويض شد، توربين‌ها بازسازي شدند و راندمان نيروگاه‌ها افزايش يافت.در کنار آن، نيروگاه‌هايي که در جريان جنگ آسيب ديده بودند نيز با سرعت وارد مدار شدند.اگر اين تعميرات انجام نمي‌شد، بخش قابل توجهي از ظرفيت توليد برق کشور در روزهاي اوج مصرف در دسترس نبود و احتمال خاموشي‌هاي گسترده افزايش مي‌يافت.اقدام چهارم، مديريت مصرف به جاي خاموشي گستردهيکي از مهم‌ترين سياست‌هاي وزارت نيرو در تابستان، کنترل مصرف به جاي اعمال خاموشي‌هاي فراگير بود.اجراي طرح کاهش مصرف در دستگاه‌هاي اجرايي، استفاده از کنتورهاي هوشمند براي مشترکان پرمصرف، کنترل بار صنايع، همکاري با شهرک‌هاي صنعتي براي جابه‌جايي ساعات مصرف و اجراي تعرفه‌هاي تشويقي براي مشترکان کم‌مصرف، از جمله اقداماتي بود که فشار بر شبکه را کاهش داد.هرچند صنايع در برخي مقاطع با محدوديت‌هايي روبه‌رو شدند، اما اين سياست موجب شد برق مراکز درماني، خدمات عمومي و بخش خانگي با پايداري بيشتري تأمين شود.به اعتقاد کارشناسان، مديريت تقاضا امروز به اندازه ساخت نيروگاه اهميت دارد، زيرا هر مگاوات صرفه‌جويي، معادل توليد همان ميزان برق است، اما با هزينه‌اي بسيار کمتر.بخش دوم – از توسعه زيرساخت تا مديريت منابعاگر مديريت بحران، هنر حفظ شرايط موجود در روزهاي سخت است، توسعه زيرساخت‌ها هنر جلوگيري از تکرار بحران در آينده است. وزارت نيرو در کنار اقدامات فوري براي عبور از جنگ و مديريت پيک تابستان، تلاش کرد طرح‌هايي را نيز پيش ببرد که آثار آنها در سال‌هاي آينده نمايان خواهد شد. هرچند بسياري از اين طرح‌ها هنوز به مرحله نهايي نرسيده‌اند، اما جهت‌گيري آنها نشان مي‌دهد سياست‌گذاران صنعت آب و برق به سمت افزايش تاب‌آوري و کاهش وابستگي به روش‌هاي سنتي حرکت کرده‌اند.اقدام پنجم، توسعه آب‌شيرين‌کن‌هاي سواحل مکرانيکي از مهم‌ترين سياست‌هاي وزارت نيرو طي سال‌هاي اخير، حرکت به سمت استفاده از آب‌هاي نامتعارف، به‌ويژه آب درياي عمان و خليج فارس بوده است.خشکسالي‌هاي پياپي، کاهش بارندگي و افت شديد منابع آب زيرزميني، ديگر اجازه نمي‌دهد تنها بر سدها و سفره‌هاي آب زيرزميني تکيه شود. از همين رو، توسعه آب‌شيرين‌کن‌ها در سواحل جنوبي به يکي از اولويت‌هاي اين وزارتخانه تبديل شده است.در همين راستا، پروژه‌هاي متعددي در سواحل مکران، جاسک، بندرعباس، چابهار و ديگر مناطق جنوبي در دست اجرا يا بهره‌برداري قرار گرفته‌اند. اين طرح‌ها علاوه بر تأمين آب شرب شهرها و روستاهاي ساحلي، زمينه توسعه صنايع، بنادر، پتروشيمي‌ها و مناطق آزاد را نيز فراهم مي‌کنند.کارشناسان معتقدند اگر روند توسعه اين پروژه‌ها با همين سرعت ادامه يابد، بخش قابل توجهي از تنش آبي جنوب کشور در سال‌هاي آينده کاهش خواهد يافت.اقدام ششم، توسعه انرژي‌هاي تجديدپذيريکي از نقاط قابل توجه در برنامه‌هاي وزارت نيرو، افزايش ظرفيت نيروگاه‌هاي خورشيدي و بادي است.ايران با بيش از 300 روز آفتابي در بسياري از استان‌ها، يکي از مستعدترين کشورهاي جهان براي توليد برق خورشيدي محسوب مي‌شود، اما سهم اين بخش در سبد توليد برق کشور هنوز با ظرفيت واقعي فاصله دارد.در ماه‌هاي گذشته، وزارت نيرو قراردادهاي متعددي براي احداث نيروگاه‌هاي خورشيدي در استان‌هايي مانند کرمان، يزد، سيستان و بلوچستان، خراسان جنوبي، فارس و اصفهان منعقد کرده و بخشي از اين نيروگاه‌ها نيز وارد مدار شده‌اند.اهميت اين اقدام تنها در افزايش توليد برق نيست، بلکه هر مگاوات برق خورشيدي مي‌تواند مصرف سوخت نيروگاه‌هاي حرارتي را کاهش دهد، آلايندگي محيط‌زيست را کم کند و در ساعات اوج مصرف تابستان، بخشي از بار شبکه را تأمين کند.کارشناسان حوزه انرژي معتقدند اگر روند سرمايه‌گذاري در اين بخش ادامه پيدا کند، ايران مي‌تواند ظرف چند سال آينده سهم انرژي‌هاي تجديدپذير در توليد برق را به شکل محسوسي افزايش دهد.اقدام هفتم، هوشمندسازي شبکه برقيکي از مشکلات قديمي صنعت برق، نبود امکان مديريت لحظه‌اي مصرف بود.وزارت نيرو طي سال‌هاي اخير توسعه کنتورهاي هوشمند را در دستور کار قرار داد، اقدامي که در تابستان امسال آثار آن بيش از گذشته نمايان شد.کنتورهاي هوشمند اين امکان را فراهم کردند که مصرف مشترکان پرمصرف به‌صورت برخط رصد شود و در صورت عبور از الگوي تعيين‌شده، هشدار يا محدوديت‌هاي لازم اعمال شود.همچنين بسياري از ادارات، بانک‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي از طريق همين سامانه‌ها تحت نظارت قرار گرفتند و موظف شدند مصرف برق خود را کاهش دهند.به گفته کارشناسان، توسعه کامل شبکه هوشمند مي‌تواند در سال‌هاي آينده نياز کشور به ساخت چندين نيروگاه جديد را کاهش دهد، زيرا مديريت مصرف، کم‌هزينه‌تر از افزايش ظرفيت توليد است.اقدام هشتم، مديريت منابع آب و سدها در سال خشکساليشايد يکي از سخت‌ترين مأموريت‌هاي وزارت نيرو در سال جاري، مديريت منابع آب بود.کاهش بارندگي در بسياري از حوضه‌هاي آبريز، افت ورودي سدها و افزايش مصرف آب شرب، شرايط کم‌سابقه‌اي را ايجاد کرد.در چنين وضعيتي، شرکت مديريت منابع آب ايران با برنامه‌ريزي دقيق، ذخاير سدها را به‌گونه‌اي مديريت کرد که ضمن تأمين آب شرب شهرهاي بزرگ، نياز بخش کشاورزي و صنعت نيز تا حد امکان پاسخ داده شود.همزمان، طرح‌هاي انتقال آب اضطراري، تجهيز چاه‌هاي جديد، اصلاح شبکه‌هاي فرسوده و افزايش ظرفيت مخازن ذخيره آب در برخي شهرها اجرا شد.هرچند در برخي مناطق محدوديت‌هايي اعمال شد، اما از بروز بحران گسترده آب در بسياري از شهرهاي کشور جلوگيري شد.کارشناسان معتقدند تجربه امسال نشان داد مديريت منابع آب ديگر تنها به ساخت سد محدود نمي‌شود، بلکه ترکيبي از مديريت مصرف، بازچرخاني پساب، آب‌شيرين‌کن‌ها و کاهش هدررفت شبکه، آينده امنيت آبي کشور را رقم خواهد زد.بخش سوم- از تقويت زيرساخت‌ها تا نقشه راه آيندهتا اينجا، هشت اقدام شاخص وزارت نيرو در حوزه برق و آب بررسي شد، اقداماتي که از بازسازي سريع تأسيسات آسيب‌ديده در جنگ تا مديريت اوج مصرف تابستان را در بر مي‌گرفت. اما براي تکميل اين تصوير، بايد به دو طرح مهم ديگر نيز پرداخت، طرح‌هايي که اگرچه کمتر در معرض توجه افکار عمومي قرار گرفتند، اما نقش مهمي در افزايش پايداري شبکه برق و آب کشور ايفا کردند.اقدام نهم، توسعه شبکه انتقال و فوق‌توزيع برقتوليد برق، تنها نيمي از مسير تأمين انرژي است، نيم ديگر، انتقال مطمئن اين انرژي به مصرف‌کنندگان است. در سال‌هاي اخير، وزارت نيرو توسعه خطوط انتقال، پست‌هاي فوق‌توزيع و افزايش ظرفيت شبکه را در دستور کار قرار داده است.در بسياري از استان‌ها، پست‌هاي جديد برق وارد مدار شدند و خطوط انتقال تقويت شد تا امکان جابه‌جايي برق بين مناطق مختلف کشور افزايش يابد. اين موضوع در روزهاي جنگ اهميت خود را نشان داد، زيرا در برخي مناطق، با آسيب ديدن بخشي از شبکه، برق از مسيرهاي جايگزين تأمين شد و از خاموشي گسترده جلوگيري کرد.کارشناسان صنعت برق معتقدند اگر شبکه انتقال کشور در سال‌هاي گذشته توسعه نيافته بود، حتي با وجود توليد کافي برق نيز امکان تأمين پايدار انرژي براي همه مناطق وجود نداشت.ازسوي ديگر، وزارت نيرو پروژه کاهش تلفات شبکه را نيز دنبال کرده است. هر يک درصد کاهش تلفات برق، معادل صرفه‌جويي صدها ميليون کيلووات ساعت انرژي در سال است، ظرفيتي که بدون ساخت نيروگاه جديد در اختيار کشور قرار مي‌گيرد.اقدام دهم، تقويت پدافند غيرعامل و آمادگي براي بحرانيکي از درس‌هاي مهم جنگ، ضرورت مقاوم‌سازي زيرساخت‌هاي حياتي بود. وزارت نيرو طي ماه‌هاي گذشته برنامه‌هايي براي افزايش تاب‌آوري صنعت آب و برق اجرا کرده است، از جمله تجهيز مراکز حساس به سامانه‌هاي برق اضطراري، ايجاد مسيرهاي جايگزين براي انتقال برق و آب، افزايش ذخاير تجهيزات راهبردي، استقرار گروه‌هاي واکنش سريع و ارتقاي سامانه‌هاي پايش و کنترل شبکه.اين اقدامات اگرچه کمتر در معرض ديد مردم قرار دارند، اما در روزهاي بحران نقش تعيين‌کننده‌اي ايفا مي‌کنند. تجربه جنگ نشان داد که سرعت بازسازي، بيش از هر چيز به ميزان آمادگي پيش از بحران وابسته است.آنچه وزارت نيرو به‌درستي انجام دادبررسي عملکرد اين وزارتخانه نشان مي‌دهد چند اقدام، نقش تعيين‌کننده‌اي در عبور از بحران داشت.مديريت ميداني و تصميم‌گيري سريع، تشکيل فوري ستادهاي بحران و اعزام نيروهاي عملياتي باعث شد زمان بازسازي تأسيسات به حداقل برسد.استفاده از ظرفيت نيروي انساني متخصص، هزاران مهندس، تکنسين و نيروهاي عملياتي صنعت آب و برق که شبانه‌روز در ميدان حضور داشتند.اولويت دادن به خدمات حياتي، بيمارستان‌ها، مراکز درماني، سامانه‌هاي آبرساني و زيرساخت‌هاي حساس در تأمين برق‌اند.هماهنگي بين دستگاه‌ها، همکاري وزارت نيرو با استانداري‌ها، نيروهاي امدادي، شرکت‌هاي توزيع، توانير، آبفا و ساير نهادها، روند مديريت بحران را تسهيل کرد.مديريت مصرف به جاي اتکا به خاموشي گسترده، هرچند محدوديت‌هايي براي برخي مشترکان و صنايع اعمال شد، اما تلاش شد خدمات عمومي و خانگي با کمترين اختلال ادامه يابد.اما مشکلات همچنان پابرجاستبا وجود اين کارنامه قابل دفاع، صنعت آب و برق کشور همچنان با مشکلات ساختاري روبه‌رو است.نخستين مشکل، ناترازي توليد و مصرف برق است. رشد سالانه مصرف از سرعت توسعه ظرفيت توليد پيشي گرفته و اين مسئله، نياز به سرمايه‌گذاري گسترده در نيروگاه‌هاي جديد را دوچندان کرده است.دومين مشکل، بحران آب است. کاهش بارندگي، افت منابع زيرزميني و افزايش مصرف، ايجاب مي‌کند که مديريت منابع آب از شيوه‌هاي سنتي فاصله بگيرد.مشکل سوم نيز فرسودگي بخشي از شبکه انتقال و توزيع است که نيازمند سرمايه‌گذاري مستمر براي نوسازي و کاهش تلفات است.نقشه راه آينده، پنج اولويت براي وزارت نيروکارشناسان معتقدند تجربه موفق مديريت بحران بايد به سکويي براي توانمندسازي بلند مدت کشور در زمينه آب و برق تبديل شود. مهم‌ترين اولويت‌ها عبارت‌اند از:1. شتاب‌بخشي به توسعه انرژي‌هاي تجديدپذيرو هدف‌گذاري براي افزايش سهم برق خورشيدي و بادي بايد با جذب سرمايه‌گذاري داخلي و خارجي و تسهيل صدور مجوزها همراه شود.2. توسعه آب‌شيرين‌کن‌ها. تجربه جاسک و سواحل مکران نشان داد استفاده از آب دريا مي‌تواند راهکاري پايدار براي تأمين آب مناطق ساحلي باشد. اتصال اين تأسيسات به نيروگاه‌هاي خورشيدي نيز هزينه توليد آب را کاهش خواهد داد.3. هوشمندسازي کامل شبکه برق، گسترش کنتورهاي هوشمند، تعرفه‌گذاري پلکاني و مديريت لحظه‌اي مصرف، مي‌تواند اعمال خاموشي‌ها را در سال‌هاي آينده به حداقل برساند.4. کاهش هدررفت آب در برخي شهرها.چرا که هنوز درصد قابل توجهي از آب توليدي در شبکه‌هاي فرسوده از بين مي‌رود. نوسازي خطوط انتقال آب، يکي از اقتصادي‌ترين سرمايه‌گذاري‌ها در اين حوزه است.5. بخش قابل توجهي از طر ح‌هاي صنعت آب و برق با مشارکت سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي قابل اجراست. ايجاد مشوق‌هاي اقتصادي و ثبات در سياست‌گذاري مي‌تواند روند توسعه زيرساخت‌ها را سرعت ببخشد.جمع‌بنديعملکرد وزارت نيرو در روزهاي جنگ و تابستان 1405 را نمي‌توان صرفاً با تعداد خاموشي‌ها يا حجم ذخاير سدها سنجيد. اين وزارتخانه در يکي از دشوارترين مقاطع کشور، هم‌زمان با تهديدهاي امنيتي، کاهش بارندگي، ناترازي برق و افزايش شديد مصرف، توانست از تبديل شدن مشکل هابه بحراني فراگير جلوگيري کند. بازسازي سريع آب‌شيرين‌کن بونجي جاسک، احياي شبکه‌هاي برق آسيب‌ديده، آماده‌سازي نيروگاه‌ها براي اوج مصرف، مديريت مصرف، توسعه آب‌شيرين‌کن‌ها، گسترش انرژي‌هاي تجديدپذير، هوشمندسازي شبکه، مديريت منابع آب، تقويت خطوط انتقال و ارتقاي پدافند غيرعامل، تنها بخشي از اقداماتي است که اين کارنامه را شکل داده است.البته اين موفقيت‌ها به معناي پايان مشکلات نيست. ناترازي انرژي، بحران آب، فرسودگي زيرساخت‌ها و نياز به سرمايه‌گذاري‌هاي کلان همچنان مهم‌ترين مشکل‌هاي پيش‌روي وزارت نيرو هستند. با اين حال، تجربه جنگ و تابستان نشان داد که اين وزارتخانه از ظرفيت فني، نيروي انساني متخصص و تجربه مديريتي لازم براي عبور از شرايط بحراني برخوردار است.اکنون زمان آن رسيده است که اين تجربه ارزشمند، از يک مديريت موفق بحران به يک برنامه جامع براي اصلاحات ساختاري تبديل شود، برنامه‌اي که اگر با تأمين منابع مالي، حمايت دولت، مشارکت بخش خصوصي و همراهي مردم اجرا شود، مي‌تواند امنيت آب و انرژي ايران را در سال‌هاي آينده بيش از پيش تضمين کند.*گروه گزارش* اگرچه صنعت برق و آب ايران همچنان با مشکلاتي همچون ناترازي توليد و مصرف، خشکسالي، فرسودگي بخشي از شبکه انتقال و کمبود سرمايه‌گذاري روبه‌رو است، اما مديريت بحران در روزهاي جنگ نشان داد که تجربه، هماهنگي و آمادگي فني مي‌تواند از تبديل يک تهديد امنيتي به يک بحران ملي جلوگيري کند* وزارت نيرو از همان ساعات نخست جنگ، ستاد مديريت بحران را فعال کرد و شرکت‌هاي تخصصي از جمله توانير، برق منطقه‌اي، شرکت‌هاي توزيع، شرکت مديريت منابع آب و آبفا به حالت آماده‌باش کامل درآمدند* نکته قابل توجه اين بود که بيشتر عمليات بازسازي درحالي انجام شد که برخي مناطق همچنان در شرايط ناامن قرار داشتند و کارکنان صنعت آب و برق عملاً در کنار نيروهاي امدادي و خدماتي فعاليت مي‌کردند* شايد شاخص‌ترين اقدام وزارت نيرو در روزهاي جنگ، مديريت بحران در آب‌شيرين‌کن بونجي جاسک باشد* بازسازي آب شيرين کن يونجي جاسک نشان داد که تنها ساخت زيرساخت کافي نيست، بلکه داشتن تيم‌هاي آموزش‌ديده، تجهيزات ذخيره، برنامه‌هاي از پيش طراحي‌شده و هماهنگي بين دستگاه‌ها، عامل اصلي موفقيت در شرايط بحران است* وزارت نيرو توانست از وقوع يک بحران فراگير در شبکه آب و برق جلوگيري کند، موضوعي که بسياري از کارشناسان آن را نتيجه آمادگي فني، مديريت بحران و تلاش شبانه‌روزي کارکنان صنعت آب و برق مي‌دانند* وزارت نيرو با استفاده از گروه‌هاي واکنش سريع، شبکه برق را به صورت مرحله‌اي بازسازي کرد.يکي از مهم‌ترين اقدامات، تغيير آرايش شبکه برق بود، به اين معنا که برق برخي مناطق از مسيرهاي جايگزين تأمين شد تا عمليات تعمير بدون قطع گسترده برق انجام شود* وزارت نيرو از ماه‌ها قبل برنامه تعميرات اساسي نيروگاه‌ها را آغاز کرده بود.صدها واحد نيروگاهي تحت تعميرات دوره‌اي قرار گرفتند، تجهيزات فرسوده تعويض شد، توربين‌ها بازسازي شدند و راندمان نيروگاه‌ها افزايش يافت.در کنار آن، نيروگاه‌هايي که در جريان جنگ آسيب ديده بودند نيز با سرعت وارد مدار شدند* يکي از مهم‌ترين سياست‌هاي وزارت نيرو در تابستان، کنترل مصرف به جاي اعمال خاموشي‌هاي فراگير بود.اجراي طرح کاهش مصرف در دستگاه‌هاي اجرايي، استفاده از کنتورهاي هوشمند براي مشترکان پرمصرف، کنترل بار صنايع، همکاري با شهرک‌هاي صنعتي براي جابه‌جايي ساعات مصرف و اجراي تعرفه‌هاي تشويقي براي مشترکان کم‌مصرف، از جمله اقداماتي بود که فشار بر شبکه را کاهش داد* مديريت ميداني و تصميم‌گيري سريع، تشکيل فوري ستادهاي بحران و اعزام نيروهاي عملياتي باعث شد زمان بازسازي تأسيسات به حداقل برسد