ظرفيت‌هاي پنهان دامداري در بوشهرنگاه دلسوزانه به دامدار، جايگزين رويکردهاي صرفاً اداري شوداستان بوشه

ظرفيت‌هاي پنهان دامداري در بوشهرنگاه دلسوزانه به دامدار، جايگزين رويکردهاي صرفاً اداري شوداستان بوشهر با وجود اقليم گرم و خشک، محدوديت منابع آب و گستردگي نواحي ساحلي و بياباني، از ظرفيت‌هاي قابل‌توجهي براي توسعه هدفمند دامداري برخوردار است. موقعيت جغرافيايي ويژه اين استان در حاشيه خليج فارس، هم‌جواري با استان‌هاي فارس، خوزستان و کهگيلويه‌وبويراحمد، دسترسي به بازارهاي مصرف داخلي و امکان بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي تجاري و صادراتي بنادر، مي‌تواند دامداري را به يکي از پايه‌هاي مؤثر اقتصاد غيرنفتي منطقه تبديل کند. در کنار اين مزايا، استفاده از ظرفيت ژنتيکي دام‌هاي بومي مقاوم به گرما و بهره‌گيري از بازار مصرف پرتقاضاي استان به‌ويژه در قطب‌هاي صنعتي و نفتي،فرصتي طلايي براي رونق دامداري صنعتي و نيمه‌صنعتي فراهم آورده است. تحقق اين امر، در گروِ مديريت بهينه منابع آب، تأمين پايدار نهاده‌ها و نوسازي زنجيره توليد است. بدين‌ترتيب، دامداري در بوشهر مي‌تواند فراتر از يک فعاليت سنتي، به عرصه‌اي راهبردي براي اشتغال‌زايي و تقويت امنيت غذايي تبديل شود که نيازمند رويکردي دانش‌بنيان و حمايت‌هاي ساختاري است.فراتر از اين فرصت‌هاي اقتصادي، بايد اذعان کرد که دامداري در بوشهر استعدادي نهفته در ذات مردم و به‌ويژه روستاييان اين منطقه است که با تار و پود زندگي آنان عجين شده و در واقع جزئي لاينفک از معيشت روزمره محسوب مي‌شود. اگرچه اين دامداري‌هاي خانگي شايد در آمار کلان توليد استان سهم اندکي داشته باشند، اما از منظر حفظ هويت بومي و پايداري اجتماعي، اهميتي غيرقابل‌انکار دارند. متأسفانه همين بخش از دامداري، علي‌رغم تمام پيوند عاطفي که با معيشت مردم دارد، در بسياري از مواقع از نگاه مسئولان ذي‌ربط دور مانده است. اين درحالي است که دامداران خُرد تنها خواسته‌شان رسيدگي به بهداشت دام، درمان بيماري‌ها و اندکي مساعدت در تأمين علوفه است؛ موضوعي که غفلت از آن باعث شده بسياري از بره‌ها و بزغاله‌ها پيش از رسيدن به بلوغ، بر اثر بيماري يا گرسنگي تلف شوند و خساراتي جبران‌ناپذير بر دوش خانوارهاي روستايي بگذارند.درحال حاضر استان بوشهر با داشتن حدود يک ميليون رأس دام سبک، 390 واحد صنعتي و 10 هزار دامداري سنتي و در کنار آن نزديک به 50 هزار رأس گاو و گوساله و 5 هزار نفر شتر، از طريق سه کشتارگاه فعال، گوشت مورد نياز استان را تأمين مي‌کنند. اين ظرفيت، با حضور عشاير زحمتکش از استان‌هاي اصفهان، فارس و کهگيلويه و بويراحمد که هر ساله در فصل زمستان ميهمان استان بوشهر هستند، تکميل مي‌شود؛ عشايري که در دوران سه ماهه قشلاق، نقش مؤثري در توليد سالانه 4 هزار تن گوشت قرمز، 3 هزار تن شير، 50 هزار تن عسل و بيش از 95 هزار تن محصولات زراعي دارند. هرچند جهاد کشاورزي استان تلاش‌هايي در راستاي تسهيلات بانکي و تأمين نهاده‌ها انجام داده، اما واقعيت اين است که خشکسالي‌هاي يک دهه اخير و محدوديت‌هاي کلي کشور، بضاعت آن‌ها را براي پاسخگويي کامل محدود کرده است.با اين وجود، نبايد فراموش کرد که مشکل اصلي صرفاً کمبود بودجه نيست؛ بلکه گاهي در تدبير و نحوه اولويت‌بندي‌هاست. مسئولان جهاد کشاورزي استان مي‌توانند با تغيير رويکرد و تمرکز ويژه بر اصلاح نژاد دام‌هاي بومي و تقويت خدمات بهداشتي، با کمترين هزينه، بيشترين بهره‌وري را در دامداري‌هاي خُرد و سنتي ايجاد کنند. در شرايط دشوار کنوني که کشور با فشارهاي اقتصادي دست و پنجه نرم مي‌کند، رسيدگي به اين بخش نه تنها اقدامي خداپسندانه و حمايتي از اقشار زحمتکش روستايي است، بلکه گامي عملي به سوي خودکفايي و کاهش آسيب‌پذيري در برابر نوسانات بازار محسوب مي‌شود. عبور از چالش‌هاي فعلي نيازمند برنامه‌ريزي‌هاي اصولي است که در آن، نگاه دلسوزانه به دامدار، جايگزين رويکردهاي صرفاً اداري شود تا از ظرفيت‌هاي عظيم موجود، بهره‌اي پايدار نصيب استان و مردم آن گردد.بوشهر - مصطفي عالي حسيني