سدهاي نيمهکاره و انسداد چاههاي کشاورزي استان بوشهر
درحالي که مسئولان آب منطقهاي استان بوشهر، هر ساله با افتخار از پيشرفت پروژههاي بزرگ سدسازي با اعتبارهاي کلان سخن ميگويند، واقعيت ميداني حکايت از تضادي عميق دارد. در شرايطي که براساس آمارهاي کارشناسي، سالانه بيش از 6 ميليارد مترمکعب آب سطحي استان بدون هيچگونه بهرهبرداري، مستقيم به دريا ميريزد، مديريت منابع آب استان بهجاي اولويتبندي براي تکميل پروژههاي حياتي، تيغ تيز قانون را بر گلوي معيشت کشاورزان گذاشته است.
نگاهي به وضعيت پروژههاي سدسازي استان نشان ميدهد که بسياري از اين طرحها در تله فرسايش زماني گرفتار شدهاند، سد دالکي که از سال 1393 آغاز شده و پس از يک دهه هنوز در ميانه راه مانده، يا سد دشت پلنگ که از دهه 90 در فاز مطالعاتي بوده و سد باهوش که از سال 1400 کلنگزني شده، همگي نشان از کندي طاقتفرساي اجرا دارند. وقتي پروژهاي که قرار است ظرف چند سال به بهرهبرداري برسد، به دههاي از سالها کشيده ميشود، تورم و هزينههاي ساخت، هم قدرت خريد مردم را ميگيرد و هم کارايي طرح را زير سؤال ميبرد. در همين حال، برخلاف پروژههاي کلان، طرحهاي آبخيزداري که زودبازدهتر هستند، اگرچه در برخي مناطق اجرا شدهاند، اما همچنان با مشگلات جدي در زمينه نگهداري و رسوبگيري مواجه هستند.
در کنار اين کندي در پروژههاي زيرساختي، اقدامات تندي در برخورد با کشاورزان درحال وقوع است. آمارها از جلوگيري از حفر 200 دستگاه حفار و مسدودسازي 1200 حلقه چاه غيرمجاز حکايت دارد، اما پرسش اساسي اين است که آيا اين برخورد، پاسخي به ريشههاي معضل است يا صرفاً يک راهکار مقطعي؟ کساني که براي تأمين نان شب فرزندانشان به حفر چاه روي آوردهاند، نه خلافکار هستند و نه به دنبال قاچاق آب، آنها تنها به دنبال روزي از زمين و خاک خدا هستند. اگر طرحهاي آبرساني که بايد ظرف چند سال اجرا شوند، سالها راکد ميمانند و آبهاي سطحي هدر ميروند، چگونه ميتوان فشار بر آبهاي زيرزميني را توجيه کرد؟ تجربه تاريخي نشان ميدهد که بسياري از پيشبينيهاي منفي، مانند پايان يافتن ذخاير نفت در دهههاي گذشته، واقعيت نداشتهاند،پس چرا امروز با اين نگاهِ محدود، راه اشتغال را بر روي مردمي که با استعداد و علاقهمند به کشاورزي هستند، ميبنديم؟ وقتي راه توسعه و رشد کشاورزي استان مسدود ميشود و در مقابل، طرحهاي اصلي آبرساني نيز سالها به تعويق ميافتد، هرگونه توجيه اداري براي اين وضعيت، براي مردمي که با فقر و بيچارگي دستوپنجه نرم ميکنند، پذيرفتني نيست. براي ايجاد اشتغال در اين مقاطع حساس، لزوم تجديدنظر در مديريتهاي فعلي و تمرکز بر تکميل پروژههاي نيمهتمام و ايجاد شبکههاي پخش سيلاب بيش از هر چيز احساس ميشود تا پيش از آنکه نعمات الهي از دسترس مردم خارج شود، راهي براي معيشت آنها باز گردد.
بوشهر - خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي
