موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13458

تحلیل سیاسی هفته

بسم‌الله الرحمن الرحیم

آغاز هفته دفاع مقدس در چهل و ششمین سالگرد جنگ تحمیلی 8 ساله توسط رژیم بعث عراق به سرکردگی صدام‌حسین بر ایران که با سه‌شنبه این هفته مصادف بود فرصت مناسبی است برای ابراز احترام به شهدا، جانبازان و خانواده‌های ایثارگران دفاع مقدس که با فداکاری‌های مثال‌زدنی خود توانستند ایران اسلامی را در برابر تهاجم دشمنان تا دندان مسلح از هر گزندی مصون بدارند.

جنگ تحمیلی 8 ساله را فقط صدام و حزب بعث عراق به ایران تحمیل نکردند، تمام قدرت‌های شرقی و غربی و اکثر کشورهای عربی در آن مشارکت داشتند و با اینحال مردم ایران توانستند با پایمردی در مقابل این تهاجم همه‌جانبه بایستند و از این نبرد نابرابر، پیروز و سربلند بیرون بیایند. نکته بسیار جالب اینست که بانیان، مجریان و حامیان این تهاجم سنگین به ایران، همگی به سرنوشت‌های شوم دچار شدند که سقوط صدام، فروپاشی شوروی و لطمه‌های شدید دیدن حامیان منطقه‌ای صدام نمونه‌هائی از آنست در حالی که مردم ایران با به دست آوردن تجربه‌های ارزنده آن جنگ، توانستند در دو جنگ تحمیلی دیگر که یکی به مدت 12 روز در خرداد و تیر 1404 و دیگری به مدت 40 روز در اسفند و فروردین 1404 و 1405 توسط همدستان و حامیان آن روز صدام بر کشور عزیزمان تحمیل شد بار دیگر بر مهاجمان پیروز شوند و توطئه‌های آنها را خنثی کنند.

این هفته اخبار مهمی در زمینه تحرکات آمریکا با هم‌پیمانان منطقه‌ای خود برای تعیین خط‌مشی ادامه جنگ علیه ایران و واکنش نیروهای مسلح ایران به این تحرکات به گوش رسید. افشای تشکیل جلسه محرمانه فرمانده سنتکام با فرماندهان نظامی رژیم صهیونیستی، عربستان سعودی، مصر، اردن، امارات، بحرین، کویت و قطر که حدود نیمه شهریورماه در یک نقطه دورافتاده «اسکی» در آلمان برگزار شد ازجمله این اخبار است. در این جلسه چگونگی ادامه جنگ با ایران مورد بحث قرار گرفت و مقابله با انصارالله یمن نیز یکی از موضوعات مورد بحث در این جلسه بود. گفته می‌شود این احتمال وجود دارد که آمریکا و رژیم صهیونیستی با مشارکت شیخ‌نشین‌های جنوب خلیج فارس درصدد باشند قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در آبانماه حمله‌ای به ایران داشته باشند تا بلکه دستاوردی برای جلوگیری از شکست حزب جمهوریخواه آمریکا در این انتخابات دست و پا کنند و ترامپ را از شکست سختی که در داخل کشورش در انتظار اوست نجات دهند.

در واکنش به تهدید احتمالی، نیروهای مسلح ایران هشدار دادند که اگر حمله جدیدی به ایران صورت بگیرد این‌بار اهداف جدیدی را مورد حمله قرار خواهیم داد و سلاح‌های جدیدی را بکار خواهیم گرفت که از قدرت فوق‌العاده‌ای برخوردارند. ناظران معتقدند اگر شیوخ منطقه در مرحله جدید جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی همراهی کنند، این‌بار نیروهای مسلح ایران به زدن پایگاه‌های آمریکائی اکتفا نخواهند کرد و کاخ‌های این شیوخ نیز از اهداف این حملات خواهند بود. بنابراین به نفع شیوخ عرب است که از فرصت حضور در مجمع عمومی سازمان ملل استفاده کرده و ترامپ را از ارتکاب دیوانگی جدید بازدارند و با این حرکت عاقلانه برای مصونیت خود نیز تلاش نمایند.

رئیس ‌جمهور پزشکیان و هیأت همراه او نیز در سفر به نیویورک که این روزها انجام می‌شود می‌توانند از فرصتی که برای دیپلماسی دارند استفاده کنند و راه را برای بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد هموار سازند. از مجموع سخنان مقامات ایران و ناظران بین‌المللی چنین برمی‌آید که تمایلاتی برای حل اختلافات از طریق دیپلماسی در دو طرف وجود دارد و در مقطع کنونی می‌توان به موفقیت مذاکرات امیدوار بود.

بررسی رویدادهای خارجی هفته را با تازه‌ترین تحولات یمن آغاز می‌کنیم که این هفته نیز، بازتاب گسترده در سطح بین‌المللی داشت و حجم زیادی از اخبار، گزارش‌ها و تحلیل‌های خبری را به خود اختصاص داد. پیشروی چشمگیر نیروهای انصارالله و کسب پیروزی‌های مهم نظامی در یمن و منطقه باب‌المندب، موقعیت تازه‌ای به این جنبش داده و انصارالله را به یکی از بازیگران موثر در این منطقه و حتی در صحنه بین‌المللی تبدیل کرده است. انصارالله اکنون به باب‌المندب، که پس از تنگه هرمز، مهمترین گذرگاه اقتصادی و انتقال نفت به سراسر جهان است، تسلط کامل پیدا کرده است. رویدادی که در صف نخست، عربستان و در صفوف بعدی، آمریکا و متحدینش را با شکل تازه‌ای از آرایش سیاسی و نظامی و معادلات منطقه‌ای مواجه ساخته است که می‌توان سردرگمی در مواجهه با تحول جدید را در مراکز تصمیم‌گیری آن کشورها مشاهده کرد.

به اعتراف محافل خبری و سیاسی غرب، نگرانی دشمنان انصارالله آن است که اکنون عربستان، آمریکا و دیگر دولت‌های متحد آنها برای مقابله با پدیده جدید و مهار انصارالله، گزینه‌های چندانی در اختیار ندارند. خودداری آمریکا از دخالت در یمن و پاسخ منفی و صریح واشنگتن به درخواست ریاض برای کمک به سرکوب انصارالله، مؤید این سردرگمی است. عربستان اکنون برای حفظ وجهه، به بمباران بی‌هدف یمن پرداخته است.

در تازه‌ترین گزارش، انگلیس به ارسال تجهیزات نظامی به ریاض اقدام کرده است. این تحرکات، آنچنان که سابقه‌ این بحران نشان داده، بعید است بتواند تغییری در شرایط موجود ایجاد کند و این کشورها، چاره‌ای غیر از این ندارند که واقعیت‌های موجود را بپذیرند.

نشانه‌های شکست سیاست‌های دولت ترامپ، به‌ خصوص سیاست خارجی، این هفته آشکارتر شد و نظرسنجی‌ها و رویدادهای خبری ابعاد جدیدی از این شکست‌ها را بروز دادند. تحریم رسانه‌های خبری آمریکا توسط ترامپ و شکایت این رسانه و رویگردانی روزافزون جریان‌های سیاسی داخل آمریکا از رئیس ‌جمهور آمریکا، به‌ خصوص سیاستمداران جمهوریخواه، تحول جدیدی به‌ شمار می‌رود که در صحنه سیاسی آمریکا کم‌سابقه است. این تغییرات، به‌ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حائز اهمیت است، هرچند ترامپ، این واقعیت‌ها را رد می‌کند.

در صحنه داخلی، میزان مقبولیت ترامپ و سیاست‌های وی به پایین‌ترین سطح در میان آمریکایی‌ها رسیده و در صحنه بین‌المللی، حتی در میان اروپایی‌ها، که سال‌های متمادی متحد سنتی آمریکا بوده‌اند این انزجار و روگردانی، روز به روز گسترده‌تر می‌شود و این کشورها برای خروج ترامپ از صحنه سیاسی و دستگاه حاکمه آمریکا روزشماری می‌کنند. سخنرانی ترامپ در صحن سازمان ملل، که اکثر کشورهای جهان را با موضع خودخواهانه و اهانت‌آمیز مورد خطاب قرار داد، صحنه بارزی از سقوط جایگاه آمریکا در صحنه بین‌المللی بود و نوع نگاه دولت آمریکا تحت سلطه ترامپ به جهان را به نمایش گذاشت.