موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13473

عراقچي:

حملات اخير به تأسيسات نفتي، پالايشگاهي و هسته‌اي ايران، خطرات جدي زيست‌محيطي ايجاد کرده است

وزير امور خارجه با اشاره به آثار زيست‌محيطي جنگ آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه ايران گفت: حملات اخير به تأسيسات نفتي، پالايشگاهي و هسته‌اي ايران، خطرات جدي زيست‌محيطي ايجاد کرده است.

سيد عباس عراقچي ديروز در نشست "اکوسايد: جنايت جنگي خاموش" اظهارداشت: تخريب منابع آب و خاک، آلودگي هوا، نابودي پوشش گياهي و زيست‌بوم‌ها، انتشار آلاينده‌ها، پسماندها و مواد خطرناک از جمله پيامدهايي است که مي‌تواند سال‌ها و حتي دهه‌ها پس از پايان درگيري‌ها ادامه پيدا کند.

وي با بيان اينکه ديگر محيط‌زيست قرباني خاموش جنگ نيست، افزود: محيط‌زيست، ميراث مشترک بشريت است، نه ميدان رقابت‌ها، نه ابزار فشار سياسي و نه قرباني ملاحظات کوتاه مدت اقتصادي و نظامي. حفاظت از محيط‌زيست بايد از سطح تعهدات اعلامي فراتر رود و به عرصه مسئوليت پذيري، پاسخگويي و اقدام مؤثر بين‌المللي وارد شود.

عراقچي افزود: در سال‌هاي اخير در غزه، لبنان و ايران شاهد بوده‌ايم که چگونه حملات نظامي، علاوه بر تلفات انساني و تخريب زيرساخت‌هاي حياتي، آثار عميق و گاه ماندگاري بر محيط‌زيست بر جاي گذاشته‌اند. فروپاشي شبکه‌هاي آب و فاضلاب، آسيب به سامانه‌هاي مديريت پسماند، آلودگي منابع آب و خاک، آلودگي سواحل و ايجاد حجم عظيمي از آوار و مواد بالقوه خطرناک، ميراثي است که آثار آن مي‌تواند براي دهه‌ها سال بر زندگي مردم فلسطين باقي بماند. در لبنان نيز استفاده از تسليحات و آتش‌سوزي‌هاي ناشي از حملات، بخش‌هايي از جنگل‌ها و اراضي کشاورزي را نابود کرده است.

وزير امور خارجه گفت: جامعه بين‌المللي همچنين تجربه تلخ آلودگي گسترده سواحل لبنان در پي حمله به مخازن نفتي را در حافظه دارد. در عين حال کشور عزيزمان ايران نيز از اين پديده مصون نمانده است. در جريان تجاوزات نظامي آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران، حمله به تأسيسات نفتي، پالايشگاهي و انرژي، خطرات جدي زيست‌محيطي ايجاد کرده است. در اسفند 1404 برنامه محيط‌زيست ملل متحد تأييد کرد که تأسيسات نفتي در داخل و اطراف مناطق شهري ايران، از جمله تهران، هدف حمله قرار گرفته و آتش‌سوزي‌هاي نفتي موجب انتشار ترکيبات خطرناک شده است، آلودگي‌ که مي‌تواند از هوا به خاک و منابع آب منتقل شود و حتي زنجيره غذايي را تحت تأثير قرار دهد.

وي با تأکيد بر اينکه اينها صرفاً خسارات اقتصادي نيستند گفت: وقتي يک حمله نظامي موجب آلودگي پايدار خاک، تخريب منابع آب، نابودي جنگل‌ها و آلودگي هوا و دريا و ايجاد مواد خطرناک و بقاياي جنگي مي‌شود، آثار آن مي‌تواند بسيار فراتر از زمان و مکان حمله ادامه پيدا کند.

عراقچي با اشاره به اينکه صلح، امنيت، محيط‌زيست، سلامت و تغيير اقليم، موضوعاتي جدا از يکديگر نيستند، اظهارداشت: از نظر جمهوري اسلامي ايران، حقوق بين‌الملل نبايد در برابر تخريب محيط‌زيست و نقض حقوق اساسي انسان‌ها در شرايط جنگي بي‌تفاوت باشد. اجراي مؤثر اصول حقوق بين‌الملل بشردوستانه، از جمله اصل تمايز و اصل تناسب، بايد در کنار توجه جدي به آثار مستقيم، غيرمستقيم و بلندمدت اقدامات نظامي بر محيط‌زيست مورد توجه قرار گيرد.

وزير امور خارجه تصريح کرد: هيچ دولت، نهاد يا بازيگري نبايد خود را فراتر از مسئوليت‌هاي بين‌المللي بداند. تخريب‌هاي گسترده اکوسيستم‌ها، نابودي زيستگاه‌ها، آلوده‌سازي آب و خاک و وارد آمدن آسيب‌هاي شديد و پايدار به محيط‌زيست بايد با سازوکارهاي مؤثر پيشگيري، مستندسازي، جبران خسارت و پاسخگويي مواجه شود. در همين چارچوب، جمهوري اسلامي ايران از گفتگوهاي حقوقي و کارشناسي براي تقويت راه‌هاي حمايت بين‌المللي از محيط‌زيست، از جمله بحث درباره شناسايي اکوسايد به عنوان يک جرم مستقل بين‌المللي حمايت مي‌کند.

وي با بيان اينکه حفاظت از محيط‌زيست و جلوگيري از تخريب گسترده آن، به ويژه در جريان مخاصمات مسلحانه، نياز به همکاري‌هاي بين‌المللي دارد، پيشنهاد کرد که همکاري‌هاي بين‌المللي بر سه محوراساسي متمرکز شود:نخست، تقويت چارچوبهاي حقوقي بين‌المللي و تدوين معيارهاي روشن براي شناسايي، ارزيابي ورسيدگي به موارد تخريب گسترده محيط‌زيست،دوم ايجاد سازوکارهاي علمي و بيطرفانه براي مستندسازي خسارات زيست‌محيطي ناشي از مخاصمات مسلحانه،سوم، توسعه همکاريهاي بين‌المللي براي پيشگيري از تخريب محيط‌زيست و حمايت از کشورها و جوامعي که با محدوديت منابع و ظرفيت‌هاي فني مواجه‌اند.

عراقچي تأکيد کرد: نبايد اجازه دهيم متجاوزان از زير بار مسئوليت اقدامات جنايتکارانه خود فرار کنند. ما بايد با همکاري و مشارکت جمعي آنها را پاسخگو کنيم. طبيعت، صدايي در ميز مذاکره يا جنگ ندارد؛ اين مسئوليت ماست که اجازه ندهيم سکوت آنها به بهاي نابودي آينده بشريت تمام شود.