پاک شدن از گناهان اثر پرستاري و خدمات پزشکي به بيماران
حجت‌‌الاسلام دکتر محمد رضا جواهري
عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي مشهد
پيامبر خدا و اهل بيت عليهم‌السلام با رفتار وگفتار خويش ارزش و اجر پرستاري از بيماران را آموزش داده‌اند. امام جعفر صادق عليه‌السلام از پدران خويش از امير مؤمنان امام علي عليه‌السلام نقل کرده‌اند که پيامبر خدا صلي‌الله عليه وآله وسلّم فرمود: مَنْ سَعي لِمَرِيضٍ فِي حَاجَةٍ قَضَاهَا أوْ لَمْ يقْضِهَا خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ کَيوْمٍ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ فقال رجل من الانصار بابي انت و امي يا رسول‌الله فان کان المريض من اهل‌بيته او ليس ذاک اعظم اجرا اذا سعي في حاجه اهل‌بيته؟ قال: نعم (ابن بابويه شيخ صدوق، 1413ه.ق، ج4، ص16 * ابن بابويه شيخ صدوق، 1376، ص431 * ابن بابويه شيخ صدوق، 1406 ه.ق، ص289 * طبرسي، 1412 ه.ق، ص431 * ديلمي، 1408 ه.ق، ص421 * فيض کاشاني،1406 ه.ق، ج5، ص1077 * حر عاملي، 1409 ه.ق، ج2، ص427 و ج16، ص344 * مجلسي، 1403 ه.ق، ج81، ص217) هرکس در راه کمک به بيمار و رفع نياز او، سعي و کوشش کند توفيق انجام و موفق به انجام حاجت او شود یا نشود، از گناهانش همانند روزي که از مادر به دنيا آمده است خارج مي‌گردد. مردي از انصار گفت: پدر و مادرم فداي شما باد اگر بيمار از اهل‌بيت او باشد آيا هنگامي که در رفع حاجت اهل‌بيتش سعي کند اجر و پاداشش بزرگترنيست؟ امام گفت: آري.
در اين حديث قدر و ارزش سعي و تلاش خالصانه و صادقانه و بي‌ريا و بي‌منّت براي برطرف ساختن حاجت بيماران بيان شده است. اصل سعي در حاجت مريض مهم است. انگيزه الهي و قصد خدمت به بيمار در قضاي حاجت وي راهگشا و با ارزش و داراي قداست است. هر زماني که انسان با هدف خدمت به بيمار در کنار او و در مقام پرستاري او قرار مي‌گيرد و حوائج پيراموني و بيروني وي را مي‌بيند و مي‌شنود و اقدام مقتضي انجام مي‌دهد، به عبادت خدا مشغول است. اگر اقدام مقتضي در رفع حاجت مريض انجام داد و با تمام توان سعي نمود اما نتوانست نياز و حاجت بيمار را برطرف نمايد باز هم به خاطر راه مقدسي که طي مي‌نمايد اجر و پاداش الهي خواهد داشت. اگر پرستار بيمار صادقانه تلاش کرد و بيمار خوب شد همه خوشحال مي‌شوند بيمار و بستگان او و پرستاران همه شاد مي‌شوند اما اگر بيمار شفا نيافت وخوب نشد و حتي از دنيا رفت پرستار مخلص به اجر الهي خود خواهد رسيد. مؤمن مکلف به تکليف پرستاري و سعي در رفع نياز و حاجت بيماران است و مأمور به نتيجه نيست.
نفس تلاش صادقانه در راه هدف مقدس همکاري و خدمت به مريض و حرکت در راه رفع احتياجات او، ارزشمند و مقدس و داراي پاداش است چه در رفع حاجت توفيق يابد چه توفيق نيابد. بايد تلاش در راه هدف مقدس رفع حاجت بيماران با تدبير و قدرت انجام شود که نتيجه بدهد و حاجت برآورده شود. اما اگر به نتيجه نرسيد، باز هم براي هدف مقدس و اقدام و سعي پاک و سالم خويش، سزاوار اجر و پاداش است. براساس اين حديث پاداش پرستاري از بيمار احباط عقاب است و موجب ريزش گناهان و پاک شدن پرستار مي‌گردد. انسان با پرستاري از بيمار از گناهان خارج مي‌گردد مثل روزي که از مادر به دنيا آمده است. اين نتيجه براي پاسداري بسيار بزرگ است. اجر پرستاري از بيماران از اهل‌بيت خويش، پدر و مادر و خواهر و برادر و ساير بستگان و فاميل از پرستاري عموم مردم بزرگ‌تر است. اين بيان پيامبر خدا صلي‌الله عليه و آله وسلم انگيزه خدمت به بيماران را افزايش مي‌دهد. نبايد بستگان انسان در زمان بيماري تنها بمانند بلکه بايستي انسان با نشاط بيشتر به پرستاري از آنان بپردازد.
