طراحان حذف کالابرگبگيران بخوانند
بسم‌الله الرحمن الرحيم
به گفته يکي از مسئولين اجرائي، طرح حذف بخشي از کالابرگ بگيران اکنون روي ميز دولت قرار دارد. رئيس سازمان برنامه و بودجه هم گفت اين کار درستي است که بيت‌المال را به جاي آنکه افراد بي‌نياز بخورند به خانواده‌هاي نيازمند بدهيم.
رسيدن به نيازمندان و حل مشکلات معيشتي آنان قطعاً کاري پسنديده است و اگر دولت بتواند با دقت و به دور از اشتباه، افراد بي‌نياز را شناسائي کند و کالابرگ آنها را قطع نمايد تا بتواند مبالغ بيشتري به افراد و خانواده‌هاي نيازمند بدهد حتماً بايد مورد حمايت قرار گيرد. شرايط کنوني کشورمان به دليل جنگ و تحريم‌ها ايجاب مي‌کند دولت توجه خاصي به قشر نيازمند و محروم داشته باشد و از طريق توزيع عادلانه امکانات دولتي مانع برخوردارتر شدن برخورداران و فقيرتر شدن فقيران گردد.
بعد از تأييد اصل طرح، آنچه اهميت زيادي دارد معيار تشخيص نيازمند از بي‌نياز است که کار آساني نيست و هنوز اطلاعي درباره اينکه آيا در اين زمينه افق روشني وجود دارد يا نه در دست نيست. دست‌اندرکاران طرح براي انجام دقيق آنچه بايد اجرا شود تا عملکردشان خالي از ايراد و اشکال باشد لازم است به چند نکته توجه نمايند.
1- قيمت‌ها و ميزان تورم در کشور ما در حال حاضر شناورند و متأسفانه ثباتي ندارند. طرح حذف بخشي از کالابرگ بگيران اگر با مبلغ مشخصي از درآمد ماهانه افراد معياربندي شود، با توجه به شناور بودن قيمت‌ها نمي‌توان براي ثبات اين تصميم اعتباري قائل شد. مي‌دانيم که نرخ فقر در جامعه ما اگر نگوئيم هر هفته قطعاً هر ماه در حال تغيير است. بنابراين، طراحان حذف کالابرگ بگيران نمي‌توانند روي يک معيار مشخص و ثابت حساب کنند. تغيير ماهانه يا هفتگي معيار نيز عملي نيست. در نتيجه، وظيفه اصلي طرح حذف بخشي از کالابرگ بگيران اين خواهد بود که نرخ‌ها را ثابت نگهدارند تا خط فقر سير صعودي نکند. آيا در شرايط فعلي کشور چنين کاري امکان‌پذير است؟
2- دولت فقط از ميزان درآمد بخشي از مردم اطلاعات کافي دارد که عبارتند از کارمندان، کارگران شاغل در کارخانجات و شرکت‌ها و خانواده‌هاي تحت پوشش نهادهاي امدادي. اينها بخش کوچکي از جمعيت کشور را تشکيل مي‌دهند و بقيه افراد و خانواده‌ها به دليل داشتن شغل آزاد يا برخوردار بودن از درآمدهاي متنوع و يا ثروت‌هائي که تحت کنترل دولت قرار ندارند براي دولت قابل نظارت نيستند و طراحان حذف کالابرگبگيران امکان شناسائي آنها را ندارند. براي حل اين مشکل چه راهکاري در طرح حذف بخشي از کالابرگ بگيران در نظر گرفته شده يا مي‌شود؟
3- در مورد کارمندان، کارگران و آن دسته از افراد و خانواده‌هائي که دولت اطلاعات کافي از درآمدهاي آنها دارد نيز نکاتي وجود دارند که موجب عدم امکان اجراي دقيق طرح با تکيه بر معيار مشخص خواهند شد. بسياري از اين افراد و خانواده‌ها درآمدهاي پنهاني دارند که دولت نمي‌تواند آنها را وارد طرح کند. علاوه بر اين، در جريان حذف و اضافه يارانه‌ها موارد زيادي ديده شده که افراد کم‌درآمدي به اين دليل که نياز ندارند حذف شدند ولي افرادي که چند برابر آنها درآمد داشتند همچنان يارانه مي‌گيرند. اين، يکي از مشکلاتي است که اگر برطرف نشود مي‌تواند طرح حذف بخشي از کالابرگ بگيران را با مشکل جدي مواجه کند.
نتيجه‌اي که مي‌توان از اين ملاحظات گرفت اينست که دولت بايد براي اطمينان پيدا کردن از اتقان کاري که در طرح حذف بخشي از کالابرگبگيران انجام مي‌دهد، از عجله کردن بپرهيزد، جوانب کار را با بررسي دقيق و همه‌جانبه مورد نظر قرار دهد و تلاش کند به معيار متقني برسد که راه رعايت عدالت در توزيع امکانات بيت‌المال را هموار نمايد.
