موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13505

حضرت آيت‌الله العظمي وحيد خراساني به ملکوت اعلي پيوست

قم-خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي: حضرت آيت‌الله العظمي حسين وحيد خراساني، مرجع عاليقدر شيعه و از استادان برجسته حوزه‌هاي علميه، پس از سال‌ها مجاهدت علمي، تدريس و تربيت شاگردان، سحرگاه سه‌شنبه 26 آبان به ملکوت اعلي پيوست.

در اطلاعيه دفتر اين مرجع تقليد،آمده است:با نهايت اندوه و تاثر، ارتحال فقيه اهل‌بيت عليهم السلام، مرجع عاليقدر جهان تشيع، عالم رباني و استاد بزرگ حوزه‌هاي علميه حضرت آيت‌الله العظمي وحيد خراساني رضوان‌الله تعالي عليه را به اطلاع مي‌رسانيم.فقيه والامقامي که پس از دهه‌ها تحصيل، تحقيق و تعليم علوم آل محمد صَلَي‌الله عَلَيه و آلِه و سَلَّم، دفاع از حريم مقدس اهل‌بيت عليهم السلام، کفالت ايتام حضرت ولي عصر عجل‌الله تعالي فرجه، تربيت جمع کثيري از عالمان فاضل و احياي شعائر ديني به ويژه عزاي صديقه کبري سلام‌الله عليها پس از ايام شهادت آن حضرت جان به جان آفرين تسليم کرد و دلهاي همه کساني که به جهت دلدادگي آن فقيه رباني به خاندان عصمت و طهارت عليهم السلام به ايشان خالصانه ارادت مي‌ورزيدند را داغدار نمود.اين ضايعه جبران ناپذير را به ساحت مقدس حضرت بقيه‌الله الاعظم ارواحنا فداه،حوزه‌هاي علميه، ارادتمندان مقام فقاهت و مرجعيت و عموم شيعيان تسليت عرض مي‌کنيم.

تشييع و ترحيم آيت‌الله وحيد خراساني در قم و مشهد

دفتر حضرت آيت‌الله وحيد خراساني در اطلاعيه‌اي جزئيات تشييع پيکر اين مرجع تقليد شيعيان را اعلام کرد.

براساس اعلام اين دفتر، مراسم تشييع پيکر اين مرجع فقيد در شهر مقدس قم از ساعت 9 صبح روز چهارشنبه امروز) 27 آبان ماه از مسجد فاطميه، خيابان 19دي (باجک) به طرف حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله عليها برگزار مي‌گردد.

مراسم تشييع در مشهد مقدس نيز صبح روز پنج شنبه 28 آبان ساعت 9 صبح، از مدرسه علميه آيت‌الله العظمي خويي(قدس سره) به سمت حرم مطهر حضرت علي ابن موسي الرضا عليه آلاف تحيه و الثناء برگزار مي‌شود.

همچنين مراسم ترحيم آن مرجع عاليقدر پس از نماز مغرب و عشاء 28 آبان‌ماه در مدرسه آيت‌الله العظمي خويي(قدس سره) از طرف بيت ايشان برگزار ميگردد.

هيئت دولت نيز در پي رحلت عالم رباني حضرت آيت‌الله وحيد خراساني، امروز چهارشنبه 27 آبانماه 1405 را در سراسر کشور عزاي عمومي اعلام کرد.

زندگينامه حضرت آيت‌الله وحيد خراساني

حضرت آيت‌الله حسين وحيد خراساني، اول فروردين 1300 شمسي در نيشابور متولد شد. ايشان تحصيل علوم ديني را در مشهد آغاز کرد. پس از خواندن ادبيات، سطوح اولي و نهايي را از محمد نهاوندي، صاحب تفسير فرا گرفت. پس از اتمام سطح، در درس خارج فقه آيات ميرزا مهدي اصفهاني و آشتياني حاضر شده و به اجتهاد رسيد.

ايشان علوم عقلي را از ميرزا ابوالقاسم الهي و ميرزا مهدي آشتياني فرا گرفته و در سال 1327 در شهر ري با آيت‌الله سيد محمد حجت کوه‌کمري ديدار کرد و پس از مذاکرات علمي موفق به دريافت اجازهٔ اجتهاد مطلق گرديد. ايشان به قصد تکميل مباني و آگاهي از ديدگاه‌هاي مراجع حوزه علميه نجف، درحالي که به درجهٔ اجتهاد رسيده بود، در 27 سالگي به حوزه علميه نجف مهاجرت کرد و سال‌ها در درس استادان برجستهٔ اين حوزه حاضر شد.

حضرت آيت‌الله وحيد خراساني از شاگردان زعيم حوزه نجف آيت‌الله العظمي سيد ابوالقاسم خويي و يکي از اعضاي شوراي فقهي ايشان بود. تأثير انديشهٔ اجتهادي آيت‌الله العظمي خويي در روش فقهي حضرت آيت‌الله وحيد خراساني روشن است. البته هم در مباني و هم در روش اجتهادي مي‌توان روش فقهي حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را ادامه مکتب فقهي آيت‌الله العظمي سيد ابوالقاسم خويي دانست. همچنين در دوره‌اي که امام خميني(ره) در نجف مستقر بود، در درس ايشان شرکت مي‌کرد.

ايشان از سال 1337 پس از تدريس سال‌هاي متوالي دروس سطح، درس خارج فقه و اصول را آغاز نمود و نزديک به 12 سال در نجف آن را ادامه داد.

پس از بازگشت به ايران در سال 1349 در مشهد به تدريس پرداخت. ايشان در پاييز 1349 از مشهد به قم آمد. دربارهٔ علت هجرت ايشان از مشهد به قم گفته شده: اقامتش در مشهد مستلزم سختي در ارتباط با دولت و حکومت آن زمان بوده‌ است و از او توقعاتي داشته‌اند. با وجود اينکه سيد محمدهادي ميلاني سد مستحکمي در اين جهت بود، اما در عين حال، آن توقعات براي وي ناپذيرفتني و تحمل‌ناپذير بود، لذا مشهد را ترک کرده و به قم آمد.

ايشان از پاييز 1349 تا 1397 به تدريس خارج فقه و اصول اشتغال داشت و حوزهٔ او يکي از پر رونق‌ترين دروس حوزهٔ علميه قم بود و در شاخهٔ اصول در حوزه به وحيد در اصول شهره است. اما از سال 1397 به علت کسالت، تمامي تدريس‌هاي ايشان لغو گرديده است. دروس فقه و اصول ايشان از پربارترين درس‌هاي رسمي حوزه علميه قم بود.

روش فقهي حضرت آيت‌الله وحيد خراساني مبتني بر شروح و مستندات عروه الوثقي است. نگاه فقهي ايشان مبتني بر روش فقهائي چون شهيد اول، شهيد ثاني، محقق کرکي و صاحب جواهر و در ميان متأخرين فقهائي چون آيات عظام محقق سبزواري، شيخ انصاري، سيد عبدالهادي شيرازي، سيد محسن حکيم و همچنين استادش آيت‌الله العظمي سيد ابوالقاسم خويي است. نگرش فقهي حضرت آيت‌الله وحيد خراساني ترکيبي از استدلال عقلي و مطالب نقلي است. به گونه‌اي که درس فقهٔ او آميخته با مباحث دقيق و پيچيدهٔ اصولي است. اما در عين حال، پايبندي دقيقي به روايات دارد.

پيام‌هاي تسليت مراجع،علما،شخصيتها و حوزه‌هاي علميه

مراجع، علما،شخصيتها و حوزه‌هاي علميه در پي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني، در پيام‌هايي اين ضايعه را تسليت گفتند.

پيام حضرت آيت‌الله سيستاني

حضرت آيت‌الله سيستاني به مناسبت ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني پيام تسليتي صادر کردند.در اين پيام آمده است:

ارتحال عالم ربّاني مرجع عاليقدر استاد عظيم الشأن حوزه علميه قم آيت‌الله آقاي حاج شيخ حسين وحيد خراساني(رضوان‌الله عليه) موجب کمال تألم و تأسف گرديد.

جايگاه رفيع آن بزرگوار در دفاع از حريم امامت و ولايت اهل‌بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام) براي همگان آشکار، و زحمات کم نظير معظم له بر منبر تعليم و تربيت و وعظ و ارشاد در طي ساليان متمادي همواره به يادماندني است.

جزاه‌الله تعالي عن العلم و اهله افضل الجزاء وأعلى درجته في الجنان و حشره مع اوليائه محمد وآله الطاهرين.

اينجانب اين مصيبت بزرگ را به آستان مقدس حضرت ولي عصر(ارواحنا فداه) و به حوزه‌هاي علميه و به بستگان و علاقه مندان محترم آن فقيد سعيد به ويژه آقازادگان گرامي و مکرمشان و به عموم مؤمنين تسليت عرض نموده و از درگاه حضرت احديت جلّت آلاوُه جبران اين خسارت عظيم و ضايعه دردناک را خواستارم و عموم بازماندگان صبر جميل و أجر جزيل مسألت دارم.

پيام حضرت آيت‌الله جوادي آملي

حضرت آيت‌الله جوادي آملي با صدور پيامي، ارتحال حضرت آيت‌الله العظمي وحيد خراساني را تسليت گفت.

در اين پيام آمده است:

ارتحال مرجع عاليقدر حضرت آيت‌الله العظمي وحيد خراساني (قدس سره) ضايعه سنگين و رخداد تلخ تاريخ بود. اين مصيبت بزرگ را به ساحت اقدس حضرت ولي عصر (ارواحنا فداه) و مراجع ديني جهان اسلام و حوزه‌هاي علميه و امت اسلامي و ولائي، خصوصا آقازاده‌هاي آن مرجع که از مدرسان نامدار فقاهت اند، تعزيت و علوّ درجه آن فقيه راحل و صبر جميل بيت شريف مسئلت مي‌شود.

پيام حضرت آيت‌الله مکارم شيرازي

حضرت آيت‌الله مکارم شيرازي درپيامي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را تسليت گفتند.در اين پيام آمده است:

خبر ارتحال فقيه فرزانه حضرت آيت‌الله حاج شيخ حسين وحيد خراساني طاب ثراه موجب تأسف و تأثر گرديد.

اين عالم رباني عمر پربرکت خويش را در راه دفاع از طريق ولايت و مکتب اهل‌بيت عليهم السلام و هدايت مؤمنان سپري نمود و در احياي امر آن ذوات مقدّسه به ويژه دفاع از معارف فاطمي و علوي از هيچ کوششي فروگذار نکرد.

کرسي پربار درس ايشان و جمع کثير شاگرداني که در محضر آن فقيه وارسته تربيت يافتند و همچنين تأليفات مختلف از برکات ماندگار حيات علمي ايشان است که حوزه‌هاي علميه قم، نجف و خراسان از ثمرات آن بهره خواهند برد.

اينجانب رحلت اين فقيه پارسا و دلسوخته خاندان عصمت و طهارت عليهم السلام را به محضر حضرت ولي عصر ارواحنا فداه، حوزه‌هاي علميه، بيت شريف و فرزندان مکرم آن مرحوم تسليت عرض نموده، علوّ درجات و حشر با اولياي الهي را براي آن فقيد سعيد و صبر جميل و اجر جزيل را براي بازماندگان از درگاه خداوند متعال مسألت دارم.

پيام حضرت آيت‌الله نوري همداني

حضرت آيت‌الله نوري همداني درپيامي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را تسليت گفت. در اين پيام آمده است:

ارتحال فقيه عاليقدر حضرت آيت‌الله آقاي حاج شيخ حسين وحيد خراساني «رضوان‌الله‌عليه» موجب تأسف و تأثر گرديد.

آن شخصيت بزرگ با بهره‌ مندي از محضر برجستگان حوزه خراسان و نجف به عالي‌ترين درجه فقاهت رسيد و شاگردان فراواني از محضر پرفيض ايشان استفاده کردند.

يک قرن دفاع از حريم اهل‌بيت «عليهم‌السلام» و ترويج فرهنگ حضرات معصومين در کرسي خطابه و تدريس از ويژگي‌هاي ممتاز آن عالم عامل بود.

بي‌شک ارتحال اين فقيه بزرگوار خسارت جبران‌ناپذيري براي حوزه‌هاي علميه خواهد بود.

اينجانب درگذشت اين مرجع عاليقدر را به محضر مبارک حضرت بقيه‌الله الأعظم عجل‌الله تعالي فرجه الشريف، حوزه‌هاي علميه، آقازادگان محترم و عالم، خصوصاً آيت‌الله آقاي حاج شيخ صادق لاريجاني و عموم ارادتمندان ايشان تسليت عرض نموده و علوّ مقام آن فقيد سعيد را از خداوند متعال مسئلت مي‌نمايم.

پيام حضرت آيت‌الله سبحاني

حضرت آيت‌الله سبحاني نيز در پيامي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را تسليت گفت.

در پيام تسليت حضرت آيت‌الله سبحاني آمده است:

درگذشت عالم ربانى مرجع عاليقدر آيت‌الله العظمى آقاى وحيد خراسانى (قدس سره) تأثر و تأسف همگانى را برانگيخت.

آن مرجع عاليقدر در طول عمر در ارشاد و هدايت مردم تلاش مؤثرى داشت و در حوزه علميه در قلمرو تعليم، شخصيت هاى علمى را پرورش داد که هر کدام چراغى از علم و دانش هستند.

به همين مناسبت مراتب تسليت خود را به محضر ولى‌الله الأعظم ولى عصر (عجل‌الله تعالى فرجه الشريف) و بزرگان حوزه علميه و کليه علاقمندان تقديم مى داريم.

براى روح پاک آن مرجع عظيم الشأن رضوان و رحمت واسعه الهى و براى بيت شريف آن بزرگوار مخصوصاً فرزندان عالم و بزرگوار صبر جميل از خداوند متعال خواستاريم.

پيام حضرت آيت‌الله مظاهري

حضرت آيت‌الله مظاهري درپيامي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را تسليت گفت.متن پيام به شرح زير است:

خبر مصيبت ارتحال فقيه اهل‌بيت عصمت و طهارت«عليهم‌السّلام»، مرجع عاليقدر، حضرت آيت‌الله آقاي حاج شيخ حسين وحيد خراساني«قدّس‌سرّه» موجب تأثّر و تأسّف گرديد.اين ضايعۀ بزرگ، ثلمه‌اي جبران‌ناپذير براي عالم تشيع و حوزه‌هاي علميه، خصوصاً حوزۀ علميۀ مقدّسۀ قم است.

آن فقيه پارسا در طي ده‌ها سال متمادي، در کرسي عالي تدريس در حوزه‌هاي علميۀ نجف اشرف و مشهد مقدّس و قم، خيل عظيمي از عالمان و مجتهدان و اساتيد حوزوي را تربيت نموده و از اين جهت، نقش برجسته و ممتازي را در تاريخ حوزه‌هاي علميه و گسترش قلمرو فقه آل محمّد«صلوات‌الله عليهم اجمعين»، رقم زده‌اند.

چنانکه در جايگاه مرجعيت و حراست از ارزش‌هاي ديني و صيانت از ميراث گران‌سنگ تشيع و تعظيم شعائر الهي و دفاع از حريم ولايت عترت طاهره«عليهم‌السّلام»، به ويژه حضرت صديقۀ کبري فاطمۀ زهرا«سلام‌الله‌عليها»، سهمي وافر و فراموش‌ناشدني داشتند و سرانجام پس از عمري پر برکت، در ايام شهادت مظلومانۀ آن حضرت، به لقاءِ الهي شتافتند.

ضمن عرض تسليت به بيت مکرّم و آقازادگان عالم و معزّز ايشان و ساير بازماندگان محترم و عموم شاگردان و ارادتمندان و مقلّدان آن فقيه عاليقدر، از خداوند سبحان، علوّ درجات ايشان در اعلي علّيين و نيز صبر و اجر خاندان مصاب را مسألت مي‌کنم.

آيت‌الله فاضل لنکراني: آيت‌الله وحيد يکي از اولياي بزرگ الهي در زمان معاصر به شمار مي‌آيد

آيت‌الله محمدجواد فاضل لنکراني رئيس مرکز فقهي ائمه اطهار(ع) با تسليت ارتحال فقيه عالي‌قدر، مرجع بزرگوار جهان تشيع حضرت آيت‌الله حسين وحيد خراساني، ايشان را يکي از اولياي بزرگ الهي در زمان معاصر توصيف کردوي، روز گذشته در حاشيه مراسم ترحيم آيت‌الله وحيد خراساني در گفت وگو با خبرنگاران گفت: درس خارج فقه و اصول ايشان در حوزه شلوغ‌ترين دروس حوزه و بسياري از اساتيد برجسته درس خارج از شاگردان اين مرجع تقليد هستند.وي ادامه داد: مرحوم آيت‌الله وحيد خراساني در تدريس توفيق فراواني داشت و در زماني که سن ايشان از 90 سالگي هم فراتر رفته بود بازهم به تدريس مشغول بود و منشاء برکات بسياري براي حوزه‌هاي علميه محسوب مي‌شد.آيت‌الله فاضل لنکراني گفت: اين مرجع بزرگوار در کنار جهات علمي و الهي، از ابتداي انقلاب اسلامي همراه انقلاب بود و يکي از اولياي بزرگ الهي در زمان معاصر به شمار مي‌آيد.وي ارتحال ايشان را براي حوزه‌هاي علميه، خسارتي بزرگ توصيف کرد و از خداوند متعال، علو درجات را براي اين عالم رباني خواستار شد.

پيام‌هاي تسليت سران قوا

رئيس جمهور، رئيس قوه قضاييه و رئيس مجلس هم در پيام‌هاي جداگانه ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را تسليت گفتند.

رئيس‌جمهور در پيامي ارتحال عالم رباني و مرجع عالي قدر جهان تشيع حضرت آيت‌الله العظمي وحيد خراساني را تسليت گفت.در اين پيام آمده است:

ارتحال عالم رباني و مرجع عالي‌قدر جهان تشيع، حضرت آيت‌الله العظمي وحيد خراساني، ضايعه‌اي بزرگ و اسفبار براي جهان اسلام، حوزه‌هاي علميه و همه ارادتمندان مکتب اهل‌بيت عصمت و طهارت عليهم‌السلام است.آن مرجع وارسته، عمر سراسر و پربرکت خويش را در مسير تحصيل، تحقيق، تعليم و ترويج معارف اسلامي، تربيت عالمان ديني و صيانت از ميراث گران‌سنگ تشيع و ولايت اهل سپري کرد. ژرف‌نگري علمي، استواري در مباني فقه، اصول، کلام و تفسير و اهتمام به تبيين محققانه معارف ديني، از ويژگي‌هاي بارز علمي ايشان بود.از جلوه‌هاي برجسته شخصيت معنوي آن فقيه بزرگ، ارادت و دلدادگي پرشور و خالصانه به ساحت قدسي اهل‌بيت(ع) به ويژه حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله ‌عليها) بود. اهتمام به تبيين مقام و منزلت آن بانوي بزرگ، تعظيم و احياي شعائر فاطمي از خدمات ماندگار آن مرجع عالي‌قدر است.بي‌ترديد، ميراث علمي و معنوي آن فقيه فرزانه و خدمات ارزشمند ايشان به مکتب اهل‌بيت، سرمايه‌اي ارزشمند براي حوزه‌هاي علميه و چراغ راه نسل‌هاي آينده خواهد بود.اينجانب ارتحال اين عالم بزرگ را به محضر حضرت ولي‌عصر (عج)، مقام معظم رهبري، مراجع عظام تقليد، حوزه‌هاي علميه، استادان و شاگردان ايشان، عموم ارادتمندان و بيت مکرم آن مرحوم، به‌ويژه حضرت آيت‌الله حاج شيخ محسن وحيد و حضرت آيت‌الله آملي لاريجاني تسليت عرض مي‌کنم و از درگاه خداوند متعال براي آن فقيد سعيد، علو درجات و همنشيني با اولياي الهي و براي بازماندگان و ارادتمندان ايشان، صبر و سلامتي مسئلت دارم.

رئيس قوه قضاييه هم در پيامي رحلت آيت‌الله وحيد خراساني، را تسليت گفت.در اين پيام آمده است:

در سوگ فقيهي نشسته‌ايم که عمري را در پناه قرآن و اهل‌بيت(ع) زيست و دفتر فقاهت را به عطر فاطمي متبرک ساخت. نام بزرگ آيت‌الله‌العظمي وحيدخراساني پيوندي ناگسستني با احياي امر عزاداري و تعطيلي يوم‌الشهادت زهراي اطهر (س) دارد، حرکتي تاريخي که تا ابد، سند افتخار و خلوص ايشان خواهد ماند.

رئيس مجلس نيز به مناسبت ارتحال حضرت آيت‌الله حسين وحيد خراساني پيامي منتشر کرد:در اين پيام آمده است:

آن فقيه وارسته، عمر پربرکت خويش را در راه تفقه و ترويج دين، تحقيق و تدريس، تربيت شاگردان و پاسداري از معارف نوراني اهل‌بيت(ع) سپري کرد.

حوزه علميه قم و جامعه مدرسين حوزه علميه قم نيز با صدور پيام‌هايي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني را تسليت گفتند.در اين پيام‌ها آمده است:

آن فقيه ژرف‌انديش و محقق کم‌نظير، در طول عمر شريف و با برکت خويش، با مجاهدت علمي، تعمق در معارف وحياني و احاطه کم‌نظير بر مباني فقه و اصول، جايگاهي رفيع در منظومه فقاهت شيعه احراز نمود و با تدريس و تحقيق و تربيت نفوس مستعد، در صيانت از ميراث علمي اهل‌بيت (عليهم‌السلام) و تعميق مباني اجتهاد و فقاهت، خدماتي ماندگار و ارجمند از خويش به يادگار نهاد.

حوزه علميه نجف هم در پي ارتحال حضرت آيت‌الله وحيد خراساني، بيانيه‌اي منتشر کرد و گفت: حوزه‌هاي علميه جهان اسلام با رحلت مرجع بزرگوار، آيت‌الله العظمي وحيد خراساني، يکي از ستارگان درخشان و مدافعان حريم اهل‌بيت (عليهم السلام)، با اندوه و مصيبت بزرگي روبرو شدند. اين فقدان بزرگ، خلائي عميق در پيکره علم و تقوا ايجاد کرده است.

در همين ارتباط، معاون اول رئيس جمهور، رئيس مجلس خبرگان، شوراي نگهبان، مدير حوزه‌هاي علميه کشور، فرمانده کل انتظامي، وزير امور خارجه، وزير ارتباطات، رئيس شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي، رئيس شوراي حوزه علميه استان تهران، توليت حرم مطهر بنيانگذار جمهوري اسلامي، مرکز مديريت حوزه علميه اصفهان،سرپرست دبيرخانه مجمع تشخيص مصلحت نظام، رئيس نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاه‌ها و خاندان آيت‌الله سيدباقر شيرازي وخاندان آيت‌الله سيد باقر شيرازي نيز در پيام‌هايي اين ضايعه بزرگ را تسليت گفتند.