موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13359
چين مي‌توانست اما نخواست

بسم‌الله الرحمن الرحيم وزارت امور خارجه چين همزمان با سفر دونالد ترامپ به اين کشور با انتشار ويدئويي درباره روابط چين و آمريکا تأکيد کرد: «با هم با تروريسم مبارزه کرديم، بحران مالي را حل کرديم و با ابولا جنگيديم. زمين براي روياروئي چين و آمريکا بسيار کوچک است، بايد با هم همزيستي مسالمت‌آميز داشته باشيم. اکنون نوبت آمريکاست که مسير درست را انتخاب کند». در اين ويدئو، جملات و مطالب مقدماتي چيزي بيش از تعارف و مزاح نیستند و آنچه مورد نظر رهبران چين است جمله آخر است که با صراحت و بدون پرده‌پوشي مي‌گويد «اکنون نوبت آمريکاست که مسير درست را انتخاب کند». در همين جمله صريح و بي‌پرده هم نکته روشني وجود دارد که حرف اصلي رهبران چين به دونالد ترامپ است. آنها مي‌خواهند به رئيس‌جمهور آمريکا بگويند مسيري که آمريکا در دوران رياست ‌جمهوري تو در پيش گرفته، درست نيست. نادرستي مسير ترامپ از نظر چين مي‌تواند دو بخش داشته باشد، يک بخش به روابط اختصاصي چين و آمريکا مربوط مي‌شود و بخش ديگر، رفتار ترامپ با جهان است که بطور طبيعي به منافع چين هم مربوط مي‌شود. دخالت‌هاي آمريکا در تايوان که رهبران چين نسبت به آن بسيار حساسند و بازي با تعرفه‌ها که چين را وادار به مقابله جدی کرد، از موارد مهم روابط اختصاصي چين و آمريکا هستند که پکن آن‌ها را منفي مي‌داند. مداخلات آمريکا در منطقه شرق آسيا، خاورميانه، آمريکاي لاتين و اختصاصاً ونزوئلا و کوبا نيز بخش‌هاي مهم دست‌اندازي‌هاي بين‌المللي آمريکاي ترامپ را تشکيل مي‌دهند که رهبران چين را ناراضي کرده و زمينه‌ساز گنجانده شدن جمله پرمعنای «اکنون نوبت آمريکاست که مسير درست را انتخاب کند» گرديده‌اند. رهبران چين براساس سنتي که در زمينه تحويل گرفتن مهمانان خارجي دارند، براي استقبال از ترامپ سنگ تمام گذاشتند ولي اين رفتار به معناي بی‌مشکل بودن روابط دو کشور نيست. حتي مي‌توان عبارت «اکنون نوبت آمريکاست که مسير درست را انتخاب کند» را نوعي اعلام موضع چين در قبال سياست‌هاي افراطي، مداخله‌جويانه و خلاف انتظار رهبران چين نسبت به آمريکا دانست. قطعاً قدرت‌نمائي ايران در برابر آمريکا در جنگ 40روزه و ناکامي ترامپ در لشکرکشي به ايران، کفه چین را در ديدار ترامپ از پکن سنگين کرده و آمريکاي ترامپ را در موضع ضعف قرار داده است. چين مي‌توانست با استفاده از دست پري که داشت، آمريکاي ترامپ را در زمينه تخلفاتي که در انجام نقض قوانين بين‌المللي، حقوق بشر و انجام جنايات جنگي مرتکب شده است زير سؤال ببرد ولي از اين کار خودداري کرد. ربودن «نيکلاس مادورو» رئيس‌جمهور ونزوئلا، بدرفتاري با مهاجرين و نقض حقوق آنان در آمريکا، به راه انداختن جنگ غيرقانوني عليه ايران، حمايت از جنايات رژيم صهيونيستي در غزه و لبنان، به شهادت رساندن رهبران ايران، قتل‌عام دانش‌آموزان و معلمان در ميناب، حمله به زيرساخت‌ها در ايران، بمباران تأسيسات هسته‌اي ايران و محاصره دريايي منجر به دزدي کشتي‌ها و محموله‌هاي آن‌ها در آب‌هاي آزاد بين‌المللي و ادعاي مالکيت بر تعدادي از کشورها و آبراه‌ها و جزاير در سطح جهان از موارد آشکار نقض قوانين بين‌المللي، حقوق بشر و ارتکاب جنايات جنگي هستند که پرونده ترامپ را سياه کرده‌اند. رهبران چين مي‌توانستند با مطرح کردن اين موارد بدون آنکه به سنت استقبال گرم از مهمان خارجي خود لطمه‌ای وارد کنند، «مسير نادرست» آمريکاي ترامپ را در برابر افکار عمومي جهان به نمايش بگذارند و از او به عنوان بزرگ‌ترين ناقض حقوق بشر با بدهکاری‌ سنگين به بسياري از ملت‌ها مطالبه تجديد نظر در روش خود و بازگشت از مسيري که در پيش گرفته است کنند. اين، يک فرصت بين‌المللي بود که براي چين به وجود آمد ولي متأسفانه رهبران چين با تکیه بر ملاحظاتی که در چارچوب منافع خود دارند با اینکه می‌توانستند، نخواستند از آن به درستي بهره‌برداري کنند.