موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13391
ارزش‌ها در نگاه شهيد بهشتي

 

کتاب "ارزش‌ها در نگاه شهيد بهشتي" حاوي جملاتي عميق از شهيد مظلوم آيت‌الله بهشتي است که در مناسبت‌هاي مختلف ايراد کرده يا به رشته تحرير در آورده است. اين کتاب تاکنون در پنج نوبت توسط روزنامه جمهوري اسلامي تجديد چاپ شده است.

در مقدمه اين کتاب به قلم مسيح مهاجري مي‌خوانيم: "ارزش، پايه اساسي انقلاب اسلامي است. اين انقلاب که پرتويي از انقلاب صدر اسلام و نهضت عاشوراست، صرفاً با عشقي که در وجود مردم نسبت به احياء ارزشهاي ديني جوشيدن گرفت، به پيروزي رسيد. از اينروست که انقلاب اسلامي ايران بعنوان يک «انقلاب ارزشي» شناخته شده است.

تأکيد پيوسته و بي‌وقفه بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي حضرت امام خميني رضوان‌الله‌تعالي‌عليه بر ضرورت پاي‌بندي کارگزاران اين نظام به ارزشها و ترويج عملي و قولي آن، نشانگر اهميت فوق‌العاده نقشي است که ارزشها در تداوم انقلاب اسلامي و تحکيم نظام جمهوري اسلامي دارند. اين تأكيد، در قالب تعبير گويا و رسائي که رهبر انقلاب، حضرت آيت‌الله خامنه‌اي از مقطع کنوني انقلاب دارند بصورت بسيار روشن جلوه کرده است، آنجا که فرموده‌اند: «انقلاب اکنون در مرحله‌ايست که مي‌توان آن را دوران جهاد اکبر ناميد که دوراني است بسيار سخت، بسيار خطرناک و همه انقلابها اين دوران را قاعدتاً تجربه مي‌کنند و شايد بشود گفت اکثر انقلابها در اين دوران دچار لغزش و انحطاط مي‌شوند و شايد تعجب کنيد اگر عرض کنم که انقلاب عظيم تاريخي نخستين اسلام در چنين دوراني بود که بيشترين نيروي خود را از دست داد. بلي دوران جهاد اکبر يعني دوراني که شور و هيجان اوليه انقلاب تا حدود زيادي فرو نشسته، ضمنا موفقيت‌هايي بدست آمده و چهره راحت زندگي، خود را به بسياري نشان داده و چرب و شيرين زندگي در دهانهائي مزه کرده است. اين، آن دوران خطرناک است».

اين بيان بليغ رهبر انقلاب اسلامي و توصيفي که از مقطع کنوني و نياز جامعه ما به جهاد با نفس بعمل آورده اند، ما را از تبيين ضرورت پاي بندي نسبت به ارزشها و ترويج معنويت که نياز هميشگي جامعه مي‌باشد، بي‌نياز مي‌کند. در عين حال، همين تأکيد است که موجب مي‌شود وظيفه سنگيني را در زمينه يادآوري مباني ارزشي از طريق انتشار سخنان بزرگاني که در انقلاب ما بعنوان معلم ارزشها شناخته شده‌اند بر دوش خود احساس کنيم.

شهيد مظلوم آيت‌الله بهشتي بعنوان يکي از ارکان انقلاب اسلامي، در گفتار و عمل جلوه‌گاه ارزشها بود. او همواره به ارزشها مي‌انديشيد، ملازم ارزشها بود و ديگران را نيز به پاي بندي نسبت به ارزشها توصيه مي‌کرد. به همين جهت است که عليرغم درنگ اندکي که بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در ميان ما کرد، ميراث گرانبهائي از معنويت را در قالب جملات ارزشي براي ما به يادگار گذاشت.

روزنامه جمهوري اسلامي، باتوجه به آفت‌هاي گوناگوني که بر سر راه انقلاب و نيروهاي انقلابي وجود دارد، يادآوري مباني ارزشي را از زبان چهره‌هاي اصيل ديني و پيشگامان انقلاب اسلامي يک ضرورت مي‌داند... گذشت زمان، اهميت تکيه مستمر شهيد مظلوم آيت‌الله بهشتي رضوان‌‌الله ‌تعالي‌ عليه بر ارزش‌ها را بيشتر به رخ مي‌کشد. هنگامي که در دهه‌هاي 60 و 70 جملات پرمحتواي آيت‌الله بهشتي را جمع‌آوري و آماده انتشار مي‌کرديم، نياز جامعه انقلابي خودمان به ترويج ارزش‌ها را کاملاً حس مي‌کرديم ولي اکنون که دهه‌هاي ديگري بر آن زمان گذشته و با دوران صدر انقلاب اسلامي فاصله بيشتري گرفته‌ايم، اين نياز ملموس‌تر است.

آيت‌الله بهشتي همواره تأکيد مي‌کرد: «انقلاب اسلامي، انقلاب ارزش‌هاست» و خود نيز به ترويج ارزش‌ها پاي‌بندي نشان مي‌داد. در روزگار کوتاه حضور اين مرد بزرگ در سال‌هاي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي از چرائي اينهمه پافشاري او بر ترويج ارزش‌ها خبر نداشتيم، اما اکنون به راز و رمز آنهمه اصرار پي مي‌بريم. او نه‌تنها در گفتار بلکه در عمل نيز به رعايت ارزش‌ها پاي‌بندي نشان مي‌داد و هرگز از مسير حق خارج نمي‌شد.

در دوران کنوني که بيش از 40 سال از شهادت آيت‌الله بهشتي و ياران همراه او در انفجار دفتر مرکزي حزب جمهوري اسلامي در هفتم تيرماه 1360 مي‌گذرد، ويژگي ديگري از مجموعه ويژگي‌هاي آيت‌الله بهشتي به صورت چشمگيري جلوه‌گري مي‌کند. او مظهر «اعتدال» بود، همان که جامعه ما امروز به‌شدت نيازمند آنست و ما آن را در سخنان ماندگار اين بزرگمرد دوران معاصر به صورت پررنگ مي‌يابيم.

افراط و تفريط، دو بيماري مهلک هستند که جامعه امروز ما از آنها رنج مي‌برد. روح تعاليم اسلامي، اعتدال و مبارزه با افراط و تفريط است و بهشتي روح مجسم اعتدال موردنظر اسلام بود. اين ويژگي در سخنان اين متفکر بزرگ موج مي‌زند.

کتاب «ارزشها در نگاه شهيد بهشتي» که تاکنون پنج بار توسط روزنامه جمهوري اسلامي به چاپ سپرده شده، به دليل محتواي پرجاذبه‌اي که دارد، مورد استقبال عموم قرار گرفته و ناياب شده است. چاپ پنجم اين کتاب که با اضافاتي همراه است، پاسخ به خواسته جامعه امروز است که سخت به اعتدال در سايه ارزش‌ها نيازمند است."