موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13395
رئيس جمهور در نشست با جمعي از اساتيد مديريت دانشگاه‌هاي کشور: توسعه نامتوازن و مديريت غيرعلمي، ريشه بسياري از ناترازي‌هاي کشور است

رئيس جمهور با تأکيد بر ضرورت تحول در نظام حکمراني و آموزش عالي، دانشگاه‌ها را يکي از مهم‌ترين ظرفيت‌هاي کشور براي حل مسائل ملي دانست و خواستار نقش‌آفريني فعال‌تر اساتيد مديريت در حوزه‌هايي همچون ارتقاي بهره‌وري، اصلاح الگوي مصرف، کاهش فساد اداري، استقرار شايسته‌سالاري و طراحي الگوهاي کارآمد حکمراني شد.دکتر مسعود پزشکيان در نشست «هم‌انديشي مسائل و چالش‌هاي نظام حکمراني با محورهاي افزايش بهره‌وري، اصلاح الگوي مصرف و کاهش فساد اداري» که با حضور جمعي از اساتيد مديريت دانشگاه‌هاي کشور برگزار شد، بر ضرورت تحول بنيادين در نظام آموزش عالي، مسئله‌محور شدن دانشگاه‌ها و بهره‌گيري مؤثر از ظرفيت نخبگان علمي براي حل مسائل کشور تأکيد کرد.رئيس‌جمهور در تشريح رويکرد دولت نسبت به اصلاح ساختار آموزش عالي گفت: دولت به دنبال برگزاري نشست‌هاي تشريفاتي و نمادين نيست، بلکه هدف اصلي، ايجاد تحول واقعي در نظام آموزش عالي و پيوند دادن دانشگاه با ميدان عمل و عرصه حکمراني است. به اعتقاد ما، دانشگاه بايد از آموزش صرف فاصله گرفته و به نهادي مسئله‌محور و اثرگذار در حل چالش‌هاي کشور تبديل شود.دکتر پزشکيان با بيان اينکه کشور در حوزه تئوري و ارائه راه‌حل با کمبود مواجه نيست، افزود: مسئله اصلي امروز کشور فقدان سازوکارهاي اجرايي کارآمد و کمبود نيروهاي توانمند، باانگيزه و باورمند براي پياده‌سازي راهکارهاي علمي است. مهم‌ترين چالش نظام حکمراني در شرايط کنوني، شکاف ميان دانش و اجراست.رئيس‌جمهور با تأکيد بر آمادگي دولت براي واگذاري مسئوليت‌ها و اختيارات بيشتر به دانشگاه‌ها گفت: هر ميزان که دانشگاه‌ها آمادگي‌پذيرش مسئوليت و مشارکت در اصلاح فرآيندها و ساختارها را داشته باشند، دولت نيز آماده واگذاري اختيارات متناسب خواهد بود. اين رويکرد مي‌تواند به الگويي فراگير براي تحول در نظام آموزش عالي کشور تبديل شود.دکتر پزشکيان همچنين با تأکيد بر ضرورت استقرار نظام شايسته‌سالاري در مديريت کشور افزود: هدف دولت بهره‌گيري از ظرفيت انسان‌هاي توانمند، متخصص و کارآمد براي اداره امور است و نه رويکردهاي مبتني بر گرايش‌هاي جناحي، سياسي يا روابط غيرحرفه‌اي. استادان مديريت مي‌توانند در طراحي سازوکارهاي شناسايي، ارزيابي و انتخاب مديران شايسته نقش مؤثري ايفا کنند.رئيس‌جمهور در ادامه با اشاره به برنامه‌هاي دولت براي ارتقاي کيفيت آموزش عالي گفت: دولت اهتمام ويژه‌اي به توسعه زيرساخت‌ها و امکانات دانشگاهي و همچنين استقرار نظام پرداخت مبتني بر عملکرد دارد. پرداخت‌ها بايد متناسب با ميزان اثرگذاري، کيفيت آموزش، نوآوري، پژوهش و نقش‌آفريني اعضاي هيئت علمي باشد.وي با اشاره به تجربه دانشگاه‌هاي معتبر جهان خاطرنشان کرد: در بسياري از دانشگاه‌هاي معتبر جهان، عملکرد استادان به صورت مستمر و براساس شاخص‌هاي مشخص ارزيابي مي‌شود و استمرار فعاليت آموزشي منوط به حفظ استانداردهاي حرفه‌اي است. اين رويکرد مي‌تواند به ارتقاي کيفيت آموزش و افزايش مسئوليت‌پذيري در نظام دانشگاهي کشور کمک کند.دکتر پزشکيان در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به موضوع افزايش بهره‌وري، آموزش مستمر نيروي انساني را يکي از مهم‌ترين الزامات تحقق اين هدف دانست و گفت: بهره‌وري بدون يادگيري مستمر، ارتقاي مهارت‌ها و به‌روزرساني دانش امکان‌پذير نيست. البته آموزش بايد واقعي، کاربردي و منجر به تغيير رفتار و ارتقاي عملکرد شود، نه صرفاً دوره‌هاي تشريفاتي و صوري.رئيس جمهور با تأکيد بر اينکه بهره‌وري به معناي خلق ارزش بيشتر در قبال منابع مصرف‌شده است، اظهار داشت: کشور بيش از هر چيز به نيروهايي نياز دارد که دانش، مهارت، انگيزه و توانايي حل مسائل را به صورت توأمان داشته باشند.دکتر پزشکيان دليل توجه ويژه دولت به دانشگاه‌ها را ظرفيت بالاي اين نهادها براي تحول‌آفريني دانست و افزود: دانشگاه‌ها هنوز گرفتار بسياري از پيچيدگي‌ها و رويه‌هاي کند اداري نشده‌اند و مي‌توانند با بهره‌گيري از توان استادان و دانشجويان، در اصلاح فرآيندها، افزايش بهره‌وري و ارائه راه‌حل‌هاي اجرايي براي مسائل کشور نقش‌آفريني کنند. دولت نيز آماده است بخشي از مأموريت‌هاي قابل واگذاري را به دانشگاه‌ها بسپارد تا ضمن کمک به حل مسائل کشور، زمينه درآمدزايي و توسعه فعاليت‌هاي علمي و کاربردي آنان نيز فراهم شود.دکتر پزشکيان در ادامه با اشاره به موضوع اصلاح الگوي مصرف، مهم‌ترين مؤلفه اين حوزه را اصلاح رفتار دانست و گفت: تجربه دو سال گذشته نشان داد که حتي در شرايط ناترازي‌هاي گسترده انرژي و فشارهاي ناشي از خسارات جنگ، مي‌توان از طريق اقناع افکار عمومي، آموزش و تغيير الگوهاي رفتاري، مصرف را مديريت کرد.رئيس جمهور از تدوين برنامه‌اي ملي براي ارزيابي عملکرد دستگاه‌هاي اجرايي در حوزه مديريت مصرف خبر داد و افزود: براساس اين برنامه، تمامي دستگاه‌ها موظف خواهند بود اقدامات خود در زمينه کاهش مصرف و افزايش بهره‌وري را ارائه کنند و عملکرد آنان نيز مورد ارزيابي قرار خواهد گرفت. استادان مديريت مي‌توانند در طراحي شاخص‌ها، سازوکارهاي ارزيابي و تدوين اين برنامه نقش مؤثري داشته باشند.دکتر پزشکيان با اشاره به برخي چالش‌هاي ساختاري کشور اظهار داشت: بخش قابل توجهي از مشکلات امروز ناشي از توسعه نامتوازن و تصميم‌گيري‌هاي غيرعلمي در دهه‌هاي گذشته است. در بسياري موارد ميان منابع و مصارف تناسب لازم رعايت نشده و نتيجه آن بروز ناترازي‌هايي نظير ناترازي انرژي بوده است. دانشگاهيان و به ويژه استادان مديريت مي‌توانند نقش مهمي در اصلاح اين روند و طراحي الگوهاي علمي توسعه ايفا کنند.رئيس جمهور مديريت تقاضا، کنترل مصرف و جلوگيري از شکل‌گيري تقاضاهاي القايي را از ديگر الزامات حکمراني کارآمد دانست و اعلام کرد: وزير علوم مأمور شده است با تشکيل تيم‌هاي مشترک متشکل از استادان مديريت، اقتصاد و صنعت، زمينه بهره‌گيري سازمان‌يافته از ظرفيت علمي دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور را فراهم سازد و پيشنهادهاي اجرايي مشخصي را به دولت ارائه کند.دکتر پزشکيان در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به موضوع کاهش فساد اداري تصريح کرد: مبارزه پايدار با فساد پيش از هر چيز نيازمند اصلاح رفتار، ارتقاي فرهنگ سازماني، تقويت شفافيت و افزايش مسئوليت‌پذيري است و اين هدف صرفاً با صدور بخشنامه و دستورالعمل محقق نخواهد شد.رئيس جمهور با تأکيد بر اعتماد دولت به ظرفيت دانشگاه‌ها گفت: اگر دانشگاه‌ها و استادان با مسائل واقعي کشور درگير شوند، بي‌ترديد خواهند توانست راهکارهاي مؤثر و عملياتي براي حل آنها ارائه کنند. البته موفقيت هر ايده و پيشنهاد زماني مشخص مي‌شود که وارد مرحله اجرا شود و در معرض آزمون‌هاي واقعي قرار گيرد.دکتر پزشکيان با اشاره به نقش استادان مديريت در طراحي سياست‌هاي کلان، نظام برنامه‌ريزي، قوانين و ساختارهاي اداري کشور خاطرنشان کرد: تمامي اقدامات مديريتي و اصلاحات ساختاري بايد در نهايت به افزايش رضايت عمومي و ارتقاي کيفيت زندگي مردم منجر شود. فلسفه وجودي دولت و نظام اداري، خدمت به مردم است و هر سازوکاري که نتواند رضايت شهروندان را تأمين کند، نيازمند اصلاح و بازنگري خواهد بود.رئيس‌جمهور تأکيد کرد: مردم بايد به‌طور ملموس احساس کنند که سياست‌ها و تصميمات کشور در جهت بهبود معيشت، رفاه، سلامت، آموزش و آينده آنان اتخاذ مي‌شود. مسئوليت ما در برابر مردم و نسل‌هاي آينده مسئوليتي سنگين و پاسخ‌گو در پيشگاه خداوند است.دکتر پزشکيان همچنين رويکرد «محله‌محوري» و «مسجدمحوري» دولت را يکي ديگر از ظرفيت‌هاي مهم براي مشارکت دانشگاهيان در حل مسائل کشور دانست و اظهار داشت: اگر زمينه حضور ميداني دانشجويان و استادان در محلات و عرصه‌هاي اجتماعي فراهم شود، مي‌توان از توان علمي و تخصصي آنان براي حل مسائل واقعي مردم بهره گرفت. دولت آماده است ميدان عمل را در اختيار نيروهاي توانمند قرار دهد تا با اتکا به ظرفيت‌هاي محلي، بسياري از مشکلات جامعه برطرف شود.رئيس‌جمهور خاطرنشان کرد: کشور از ظرفيت‌ها، منابع و فرصت‌هاي فراواني برخوردار است و وظيفه ما آن است که با مديريت علمي، بهره‌گيري از دانش و مشارکت مردم و نخبگان، اين ظرفيت‌ها را در مسير حل مشکلات و پيشرفت کشور به کار گيريم.