در بيانيه پاياني بيشکک

کشور‌هاي عضو سازمان همکاري شانگهاي حملات نظامي آمريکا عليه ايران را محکوم کردند

کشور‌هاي عضو سازمان همکاري شانگهاي ضمن محکوميت حملات آمريکا عليه ايران، بر حمايت از حاکميت و تماميت ارضي اين کشور و حل‌وفصل مسائل از مسير ديپلماتيک تأکيد کردند.

اجلاس سازمان همکاري شانگهاي با "بيانيه بيشکک" که شامل بسته‌اي از مواضع سياسي و پروژه‌هاي اقتصادي بود و بر رد مداخلات يکجانبه در امور بين‌المللي تأکيد داشت، عصر روز گذشته به کار خود در قرقيزستان پايان داد.

کشور‌هاي عضو سازمان همکاري شانگهاي در بيانيه پاياني خود،نگراني عميق خود را نسبت به تحولات غرب آسيا و اوضاع پيرامون ايران ابراز و با تسليت شهادت حضرت آيت‌الله سيد علي خامنه‌اي، رهبر فقيد ايران، بار ديگر موضع خود را در محکوميت حملات نظامي عليه ايران که به شهيد شدن غيرنظاميان منجر شده است، اعلام کردند. اين کشور‌ها همچنين بر حمايت خود از حاکميت و تماميت ارضي ايران تأکيد کرده و خواستار حل‌وفصل مسائل از مسير‌هاي ديپلماتيک شدند.

در ادامه، کشور‌هاي عضو آمادگي خود را براي حمايت از تلاش‌ها در راستاي تامين صلح، ثبات و توسعه در افغانستان اعلام کردند و تأکيد داشتند که حل عادلانه مسئله فلسطين تنها راه تضمين صلح در غرب آسيا است.

اعضاي سازمان همکاري شانگهاي در اين بيانيه با تأکيد بر اهميت گفتگو با سازمان ملل و نهاد‌هاي وابسته به آن در راستاي تحقق صلح، اعلام کردند ارائه خدمات اينترنت ماهواره‌اي بدون مجوز در قلمرو کشور‌هاي عضو، نقض حاکميت آنها محسوب مي‌شود.

کشور‌هاي سازمان همکاري شانگهاي آمادگي خود را براي توسعه مشارکت‌هاي متقابل و سودمند در حوزه صنعت اعلام کردند و بر توسعه زيرساخت‌هاي تجارت الکترونيک فرامرزي تأکيد داشتند.

در اين بيانيه با بيان اينکه وضعيت بين‌المللي همچنان دشوار است و درگيري‌ها و چالش‌هاي مختلف ادامه دارد، تأکيد شده است که تقويت نظام‌هاي امنيتي جهاني ازسوي کشور‌ها يا ائتلاف‌هاي منفرد، تأثير منفي بر امنيت بين‌المللي دارد و هيچ کشوري نبايد امنيت خود را به بهاي امنيت ديگران تامين کند.

کشور‌هاي عضو سازمان همکاري شانگهاي از گسترش همکاري‌هاي متقابل و سودمند در حوزه انرژي حمايت کردند. آنها همچنين بر حفظ دستاورد‌هاي جنگ جهاني دوم تأکيد و اعلام کردند به مقابله با تحريف تاريخ ادامه خواهند داد.

کشور‌هاي عضو بر ضرورت تدوين يک سند بين‌المللي براي جلوگيري از مسابقه تسليحاتي در فضا تأکيد کردند. آنها همچنين نقش محوري کشور‌هاي داراي حاکميت و نهاد‌هاي مسئول آنها در مبارزه با تروريسم و افراط‌گرايي را به رسميت شناختند.

در بخش اقتصادي نيز کشور‌هاي سازمان همکاري شانگهاي از اصلاح ساختار مالي بين‌المللي، از جمله تقويت نقش کشور‌هاي درحال توسعه در صندوق بين‌المللي پول، حمايت کردند. آنها همچنين خواستار پايبندي به کنوانسيون منع توسعه و استفاده از سلاح‌هاي شيميايي شدند.

رهبران کشور‌هاي عضو سازمان همکاري شانگهاي همچنين 28 سند را امضا کردند که از جمله آنها مي‌توان به "اعلاميه بيشکک" به مناسبت بيست‌وپنجمين سالگرد تأسيس اين سازمان، آيين‌نامه کميته اجرايي مرکز مبارزه با مواد مخدر سازمان همکاري شانگهاي، اعلاميه درباره انتخاب لاهور به‌عنوان پايتخت گردشگري و فرهنگي سازمان همکاري شانگهاي در سال‌هاي 2026 و 2027 ميلادي و اعلاميه شوراي سران کشور‌هاي عضو درباره تقويت مشارکت چندجانبه براي ايمني و امنيت هسته‌اي اشاره کرد.

همزمان با اين نشست، اجلاس "سازمان همکاري شانگهاي پلاس" نيز با حضور نمايندگان 17 کشور و 6 سازمان بين‌المللي برگزار شد. ولاديمير پوتين رئيس‌جمهور روسيه، شي جين‌پينگ رئيس‌جمهور چين، نارندرا مودي نخست‌وزير هند و دکتر مسعود پزشکيان رئيس‌ جمهوري اسلامي ايران از جمله شرکت‌کنندگان در اين نشست بودند.

* سه پيشنهاد ايران براي ارتقاي نقش سازمان همکاري‌ شانگهاي

رئيس‌جمهور کشورمان در سخنراني خود در بيست و ششمين اجلاس سران کشورهاي عضو سازمان همکاري‌ شانگهاي، خواستار تقويت همزمان همکاري‌هاي امنيتي و اقتصادي در سازمان همکاري‌ شانگهاي شد و سه ابتکار مشخص ايران براي تعميق همکاري‌هاي مالي و بانکي، حمايت از تجارت و سرمايه‌گذاري و تحکيم امنيت انرژي را پيش روي اعضاي اين سازمان قرار داد.

دکتر مسعود پزشکيان با تشريح مهم‌ترين چالش‌هاي امنيتي و اقتصادي منطقه، بر ضرورت تقويت همکاري ميان کشورهاي عضو براي تحکيم ثبات و ترسيم آينده‌اي مشترک تأکيد کرد.

وي با اشاره به تجربه بيش از دو دهه فعاليت سازمان همکاري‌ شانگهاي، اعتمادسازي، احترام به حاکميت کشورها، عدم مداخله در امور داخلي و همکاري ميان دولت‌ها را از الزامات دستيابي به امنيت پايدار دانست.

رئيس‌جمهور با اشاره به تهديداتي همچون تروريسم، افراط‌گرايي خشونت‌آميز، قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان‌يافته فراملي و سايبري، تشديد رقابت‌هاي ژئوپليتيکي، سياست‌هاي يکجانبه‌گرايانه و استفاده از زور و قدرت نظامي را از ديگر عوامل ايجاد نگراني براي کشورهاي منطقه و اقتصادهاي نوظهور عنوان کرد.

پزشکيان همچنين با اشاره به تحولات اخير در غرب آسيا و حملات آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه ايران، اين اقدامات را تجاوزي عليه اصول بنيادين منشور ملل متحد و حقوق بين‌الملل توصيف کرد و ضمن تشريح روند جنگ و تحولات پس از آن، بر موضع ايران درباره تعهدات مندرج در يادداشت تفاهم اسلام‌آباد تأکيد کرد.

وي در بخش ديگري از سخنان خود، امنيت و توسعه را دو مفهوم به‌هم‌پيوسته و تفکيک‌ناپذير دانست و بر ضرورت توجه همزمان سازمان همکاري‌ شانگهاي به ابعاد امنيتي و اقتصادي تأکيد کرد.

رئيس‌جمهور، توسعه تجارت درون‌سازماني، تسهيل فعاليت‌هاي گمرکي، توسعه کريدورهاي حمل‌ونقل، اتصال بنادر و مراکز لجستيکي، افزايش ظرفيت‌هاي ترانزيتي و تقويت تاب‌آوري زنجيره‌هاي تأمين را از محورهاي مهم همکاري اقتصادي اعضا برشمرد.

پزشکيان همچنين سه ابتکار در حوزه همکاري‌هاي اقتصادي شامل تعميق همکاري‌هاي مالي و بانکي و تأسيس "بانک سازمان همکاري‌ شانگهاي"، ايجاد اتحاديه بيمه صادراتي و سرمايه‌گذاري و تشکيل "کنسرسيوم انرژي سازمان همکاري‌ شانگهاي" را پيشنهاد و در حوزه امنيتي نيز ايجاد مرکز راهبردي مطالعات امنيتي اين سازمان را براي شناسايي تهديدات نوظهور و تقويت ثبات منطقه‌اي مطرح کرد.

وي با تأکيد بر اهميت گفت‌وگو و ايجاد سازوکارهاي مؤثر همکاري، آمادگي ايران را براي مشارکت سازنده و فعال در فرآيندهاي مرتبط با ارتقاي سازمان همکاري‌ شانگهاي و حمايت از ابتکارات جديد در راستاي تقويت انسجام، کارآمدي و همگرايي اين سازمان اعلام کرد.

رئيس‌جمهور کشورمان همچنين در نشست سران کشورهاي عضو، ناظر و شرکاي سازمان همکاري ‌شانگهاي (شانگهاي پلاس) با تأکيد بر تحولات درحال وقوع در نظام بين‌الملل، بر ضرورت شکل‌گيري جهاني چندقطبي مبتني بر چندجانبه‌گرايي، برابري حاکميت دولت‌ها و حاکميت قانون تأکيد کرد.

دکتر پزشکيان با اشاره به افزايش تمايل کشورهاي مختلف براي نقش‌آفريني در تصميم‌گيري‌هاي بين‌المللي، تصريح کرد که تغيير توازن قدرت نبايد به جايگزيني يک مرکز قدرت با مرکز قدرتي ديگر و انتقال هژموني منجر شود.

پزشکيان با اشاره به تجاوزات نظامي، نسل‌کشي، جرايم جنگي، تروريسم و تحريم‌هاي غيرقانوني، عملکرد سازمان ملل و شوراي امنيت در قبال تحولات غزه، لبنان و تجاوز اخير به ايران را "بسيار نااميدکننده" توصيف کرد.

رئيس جمهور کشورمان همچنين با اشاره به حملات آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه ايران و هدف قرار گرفتن مراکز غيرنظامي، زيرساخت‌هاي حياتي و تأسيسات هسته‌اي صلح‌آميز، اين اقدامات را نقض صريح منشور ملل متحد و اصول حقوق بين‌الملل دانست و تأکيد کرد که تداوم چنين روندي مي‌تواند اعتماد کشورها به سازوکارهاي بين‌المللي و مسير ديپلماسي را تضعيف کند.

* ديدار دکتر پزشکيان با روساي جمهور روسيه و چين

رئيس جمهور کشورمان در حاشيه اجلاس سران سازمان همکاري شانگهاي در قرقيزستان با روساي جمهور روسيه و چين ديدار و گفتگو کرد.

دکتر مسعود پزشکيان در ديدار ولاديمير پوتين رئيس‌جمهور روسيه با اشاره به سطح ممتاز روابط دو کشور و روند مطلوب اجراي تفاهمات مشترک، از حمايت‌هاي دولت و ملت روسيه از جمهوري اسلامي ايران در مقاطع مختلف، از جمله دوران جنگ و همچنين شرايط ناشي از تحريم‌هاي آمريکا، قدرداني کرد.

رئيس‌جمهور با بيان اينکه مواضع روسيه در سازمان ملل متحد و ديگر محافل بين‌المللي نشان‌دهنده ماهيت متفاوت روابط تهران و مسکو است، اظهارداشت: اين حمايت‌ها نشان مي‌دهد ارتباط ميان دو کشور يک ارتباط معمولي نيست، بلکه روابطي راهبردي و مبتني بر منافع و مصالح مشترک است.

پزشکيان برگزاري اجلاس سران سازمان همکاري شانگهاي را نشانه‌اي از شکل‌گيري اراده‌اي گسترده‌تر در ميان کشورهاي جهان براي مقابله با يکجانبه‌گرايي دانست و افزود: ديگر کشورها نيز نمي‌پذيرند که نظام بين‌الملل بر مبناي يکجانبه‌گرايي اداره شود و هيچ کشوري حق ندارد حاکميت کشور ديگري را نقض کند يا با توسل به زور، اهداف خود را بر ديگران تحميل کند.

پزشکيان با اشاره به تجاوز نظامي آمريکا و اسراييل به ايران و شهادت رهبري عظيم‌الشأن و جمعي از فرماندهان و مردم، از جمله دانش‌آموزان، اضافه کرد: اين جنايات هيچ وجاهت قانوني نداشت و چنين تجاوزي به هيچ وجه قابل توجيه نيست. ملت ايران در برابر اين تجاوزگري با قدرت ايستاد و اگر قرار باشد اين روند ادامه پيدا کند، بار ديگر با قدرت ايستادگي خواهد کرد.

رئيس‌جمهور خاطرنشان کرد: آمريکا ديگر نمي‌تواند با زبان زور، خواسته‌ها و مطالبات غيرقانوني خود را بر ملت ايران تحميل کند.

پزشکيان همچنين حضور فعال ايران در سازمان‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي از جمله سازمان همکاري شانگهاي و گروه بريکس را در تقويت روند چندجانبه‌گرايي مؤثر دانست و گفت: از نگاه بلند و رويکرد روسيه به چندجانبه‌گرايي حمايت مي‌کنيم و باور داريم که در نهايت چندجانبه‌گرايي بر يکجانبه‌گرايي غلبه خواهد کرد.

رئيس جمهور با تأکيد بر عمق و صداقت روابط تهران و مسکو اظهارداشت: تعاملات ايران و روسيه صادقانه و عميق بوده و روابط دو کشور در همه زمينه‌ها بهبود يافته و در آينده نيز بيش از پيش توسعه خواهد يافت.

پزشکيان با اشاره به ظرفيت‌هاي اقتصادي و سياسي دو کشور گفت: آمريکا و کشورهاي غربي با اعمال تحريم عليه ايران و روسيه، در واقع خود را از ظرفيت‌ها و توانمندي‌هاي اين کشورها محروم مي‌کنند. هرچه ايران، روسيه و ديگر کشورهاي عضو سازمان همکاري شانگهاي روابط و مناسبات خود را توسعه دهند، آثار و کارآمدي سياست‌هاي مبتني بر زور و تحريم‌هاي يکجانبه کاهش خواهد يافت.

رئيس‌جمهور روسيه نيز در اين ديدار با گراميداشت ياد و خاطره رهبري شهيد و نقش ايشان در مسير توسعه مشارکت راهبردي دو کشور، بر عزم مسکو براي استمرار و تعميق همکاري‌هاي دوجانبه تأکيد کرد.

ولاديمير پوتين با اشاره به شهادت رهبري عاليقدر و جمعي از مسئولان، فرماندهان و شهروندان ايراني، اين اقدام را فاجعه و جنايتي بزرگ توصيف کرد که به هيچ عنوان قابل توجيه نيست.

وي با بيان اينکه آمريکا و رژيم صهيونيستي در جريان تجاوز به ايران به اهداف خود دست نيافتند، انسجام و مقاومت مردم ايران را از عوامل اصلي ناکامي اين اهداف دانست.

رئيس جمهور روسيه با اشاره به اينکه مسکو بارها به آمريکا و اسراييل هشدار داده بود که راهکار نظامي در برابر ايران هيچ چشم‌انداز موفقي نخواهد داشت، تأکيد کرد: ايران کشوري با تمدن و فرهنگ غني و ريشه‌دار است و امروز آنان درحال درک اين واقعيت هستند.

پوتين همچنين با ابراز نگراني نسبت به تداوم تنش‌ها در منطقه، ابراز اميدواري کرد مذاکرات به نتايج ملموس منجر شود و گفت: همه ما علاقه‌مند به تحقق اين هدف هستيم.

رئيس جمهور روسيه با تأکيد بر اينکه مسکو توسعه روابط با تهران را در همه زمينه‌ها ادامه خواهد داد، اظهارداشت: ارتباطات خود با ايران را در تمامي حوزه‌ها استمرار خواهيم بخشيد. روابط روسيه و ايران در همه زمينه‌ها به‌طور پيوسته درحال توسعه است. روسيه و ايران، عليرغم شرايط نظامي و سياسي، روند رو به رشد سال گذشته در روابط تجاري و اقتصادي را حفظ کرده‌اند.

ولاديمير پوتين همچنين در اين ديدار از رئيس‌جمهور کشورمان خواست سلام و احترام وي را به رهبر معظم انقلاب اسلامي، آيت‌الله سيد مجتبي خامنه‌اي، ابلاغ کند.

رئيس‌جمهور اسلامي ايران و رئيس‌جمهور چين نيز در حاشيه اجلاس سران سازمان همکاري شانگهاي در قرقيزستان با يکديگر ديدار و گفت‌وگو کردند.