تلاش ميانجيها براي تدارک دور جديد مذاکرات ايران و آمريکا
ميانجيهاي منطقهاي درحال تلاش براي تدوين چارچوبي براي مذاکرات ميان ايران و آمريکا درباره يک توافق جديد احتمالي هستند. اين کشورها در تلاش هستند از طريق رايزنيهاي سياسي، مانع از گسترش دامنه تنشها و پيامدهاي امنيتي آن در منطقه شوند.
بنا بر اعلام منابع خبري به نقل از منابع ديپلماتيک، ميانجيهاي منطقهاي، به ويژه از مسقط و دوحه، تلاشهاي خود را براي تدوين چارچوبي جديد با هدف از سرگيري مذاکرات پيشبينيشده بين تهران و واشنگتن به منظور دستيابي به يک توافق احتمالي تشديد ميکنند.
اين اقدامات ديپلماتيک پس از آن صورت ميگيرد که کانالهاي مستقيم بين دو طرف متوقف شده بود. ميانجيها در باز نگه داشتن کانالها موفق بودهاند و تلاشهاي اخير بين ايران و عمان بر تلاش براي دستيابي به يک توافق موقت و محدود براي تنظيم ترافيک دريايي و کشتيراني تجاري از طريق تنگه هرمز متمرکز بوده است.
به گفته اين منابع، دولت آمريکا به ميانجيها اطلاع داده که هرگونه توافق جزئي را رد ميکند و شرط بازگشايي کامل تنگه هرمز به روي دريانوردي بينالمللي بدون محدوديت، صرف نظر از نتيجه مذاکرات تهران - مسقط را مطرح کرده است. در مقابل، منابع معتقدند که ايران نيز اصرار دارد که اين آبراه تا زماني که واشنگتن تحريمهاي اقتصادي و دريايي اعمال شده عليه آن را لغو نکند، معافيتهاي فروش نفت ايران را دوباره برقرار نکند و به آن اجازه دسترسي به داراييهاي مالي مسدود شده خود در خارج از کشور را ندهد، به طور کامل باز نخواهد شد.
منابع ديپلماتيک همچنين گفتند: دولت ترامپ به دنبال توافق جامعتري با ايران در مورد تنگه هرمز و مسئله هستهاي است. اين تلاشهاي ديپلماتيک فشرده پس از يک دور از جلسات سطح بالا در تهران انجام ميشود که هدف آن جلوگيري از دور جديد تشديد نظامي در منطقه و حل مسائل باقيمانده مربوط به برنامه هستهاي ايران، تحريمهاي اقتصادي و امنيت انرژي جهاني است.
يک منبع ديپلماتيک نيز به شبکه "الحدث" گفت: پاکستان، قطر و عمان همچنان به تماسها و رايزنيهاي خود با تهران و واشنگتن براي توقف تنشها و جلوگيري از تشديد درگيريها ادامه ميدهند.
همزمان، وزيران خارجه مصر و قطر در گفتوگويي تلفني بر ضرورت توقف فوري تنشها، بازگشت به مسير ديپلماتيک و ازسرگيري مذاکرات ميان ايران و آمريکا براساس يادداشت تفاهم اسلامآباد تأکيد کردند.
دو طرف تأکيد کردند که گفتگو و راهکارهاي سياسي تنها مسير براي بازگرداندن امنيت و ثبات به منطقه است. آنها همچنين درباره پيامدهاي ادامه رويکرد تنشآميز هشدار دادند و تأکيد کردند که تداوم اين وضعيت ميتواند پيامدهاي جدي براي امنيت و ثبات منطقه و همچنين امنيت ملتهاي منطقه به همراه داشته باشد.
ايران و آمريکا پس از چند دور مذاکره غيرمستقيم، به يک يادداشت تفاهم براي کاهش تنش و پيشبرد مسير ديپلماسي دست يافتند، اما اين تفاهم هيچگاه به مرحله اجرا نرسيد. دليل اصلي شکست اين روند، کارشکنيهاي واشنگتن، خودداري از اجراي تعهدات و اتخاذ رويکردي متناقض ميان مذاکره و فشار بوده است. آمريکا با تداوم تحريمها، تهديدهاي نظامي و اقدامات تحريکآميز، به ديپلماسي خيانت کرد و مانع از عملياتي شدن توافقات شد؛ موضوعي که اعتماد به تعهدات واشنگتن را بيش از پيش تضعيف کرده و روند مذاکرات را با بنبست مواجه ساخته است.
