ناکامي آمريکا در تصويب قطعنامه ضد ايراني در شوراي امنيت

پيش‌نويس قطعنامه ضد ايراني آمريکا براي تمديد ماموريت هيات کارشناسان کميته 1737 ناظر بر تحريم‌هاي سازمان ملل عليه ايران، توسط چين و روسيه وتو شد و آمريکا و حاميانش بار ديگر در پيشبرد اهداف خود ناکام ماندند.

پيش نويس اين قطعنامه براي تمديد ماموريت "هيات کارشناسان" (PoE) کميته 1737 شوراي امنيت ذيل دستورکار "عدم اشاعه" مطرح شد و برغم کسب 11 راي مثبت با وتوي روسيه و چين تصويب نشد.

در راي گيري براي اين قطعنامه، در شوراي امنيت 15 عضوي، روسيه و چين راي منفي، سومالي و پاکستان راي ممتنع و 11 عضو ديگر شورا راي مثبت دادند.

تصويب يک قطعنامه در شوراي امنيت سازمان ملل نياز به 9 راي بدون وتوي 15 عضو اين شورا دارد.

سفير و نماينده روسيه در شوراي امنيت در مخالفت با دستور کار اين شورا و نيز پيش نويس قطعنامه آمريکا در اين نشست در سخناني گفت: قطعنامه 2231 شوراي امنيت در 18 اکتبر 2025 ميلادي (26 مهر 1404) منقضي و از دستور کار خارج شده است؛ بنابراين برگزاري نشست امروز بر سر اين موضوع، کاملا فاقد وجاهت قانوني و رويه‌اي است.

"واسيلي نبنزيا" با غيرقانوني خواندن اين نشست، تصريح کرد: مکانيسم "اسنپ‌بک" (ماشه) عليه ايران هيچ وجاهت قانوني ندارد.

وي تأکيد کرد: ما تلاش برخي اعضا براي ايجاد توهم مشروعيت از طريق ادعاهاي مربوط به مکانيسم "اسنپ‌بک" (بازگشت خودکار تحريم‌ها) را به طور قاطع رد مي‌کنيم.

نماينده روسيه پس از وتوي قطعنامه آمريکا نيز در سخناني گفت مسکو به پيش‌نويس قطعنامه راي منفي داده است، زيرا کميته 1737 و هيات کارشناسان آن را غيرقانوني و فاقد مشروعيت مي‌داند.

وي ادعاهاي کشورهاي غربي را مبني بر اينکه مکانيسم "اسنپ‌بک" (بازگشت خودکار تحريم‌ها) در سال 2025 ميلادي (1405) با موفقيت فعال شده است، رد کرد و گفت: در نتيجه، قطعنامه‌هاي قبلي شوراي امنيت درباره تحريم‌هاي ايران، از جمله قطعنامه‌هاي 1737 و 1929 دوباره برقرار نشده‌اند.به همين دليل، پيش‌نويس قطعنامه مبناي حقوقي نداشته است و کشورهاي غربي از موضوع هسته‌اي ايران براي اعمال فشار بر تهران استفاده مي‌کنند.

سفير روسيه در سازمان ملل تأکيد کرد: تلاش‌هاي سياسي و ديپلماتيک، همراه با احترام به حقوق مشروع ايران، تنها راه حل نگراني‌هاي باقي‌مانده درباره برنامه هسته‌اي ايران است.

"فو کونگ" سفير و نماينده چين نيز از مواضع روسيه حمايت کرد و از فرانسه بعنوان رئيس شوراي امنيت خواست از ايجاد اختلاف و تنش جلوگيري کند.

نماينده چين در شوراي امنيت با اشاره به انقضاي قطعنامه 2231 در 18 اکتبر 2025 ميلادي (26 مهر 1404) افزود: شوراي امنيت بررسي پرونده هسته‌اي ايران را به پايان رسانده است و نبايد به سکويي براي پيشبرد اهداف يک‌جانبه‌گرايانه تبديل شود.

سفير چين در سازمان ملل از تمامي طرف‌ها خواست به جاي اقدامات تنش‌زا، براي حفظ اعتبار چندجانبه‌گرايي و ايجاد شرايط براي راه حل سياسي پرونده هسته‌اي ايران، نقشي سازنده ايفا کنند.

نماينده چين در سازمان ملل با بيان اينکه اقدامات خصمانه در خاورميانه ادامه دارد، تأکيد کرد: بايد راه‌حلي از طريق ديپلماسي براي مسائل خاورميانه ايجاد شود.

*عصبانيت نماينده آمريکا و انگليس از وتوي روسيه و چين

نماينده آمريکا در اين نشست شوراي امنيت هم در سخناني با تکرار ادعاهاي واشنگتن از احياي کميته 1737 استقبال کرد و در سخناني مدعي شد: ما از اقدام برخي از اعضاي شورا در وتو کردن تمديد ماموريت "هيات کارشناسان" غافلگير نشديم و دليل آن اين است که اين هيات مي‌توانست همکاري دفاعي دوجانبه ميان ايران و شرکاي آن را که به موجب قطعنامه‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد ممنوع است، آشکار کند.

"جنيفر لوستا" ادعا کرد: با توجه به اين وتو، روشن است که اين اقدام بخشي از تلاشي گسترده‌تر براي جلوگيري از انتصاب کارشناسان يا تمديد مأموريت هيات‌هاي کارشناسي است؛ تلاشي براي محدود کردن گزارش‌دهي‌هايي که فعاليت‌هاي خود آنها را در حمايت از حکومت‌هاي سرکش، برخلاف تعهداتشان تحت قطعنامه‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد، مطرح و آشکار مي‌کند.

اين مقام آمريکايي ادعا کرد: ايالات متحده تلاش‌هاي خود را در چارچوب اين کميته متوقف نخواهد کرد تا يک هيات کارشناسان ايجاد کند که با ماموريت اين کميته متناسب باشد، و همچنين رئيس کميته را تعيين و يک فهرست تحريم‌هاي به‌روزشده تهيه و منتشر کند.

معاون نمايندگي انگليس در سازمان ملل از برگزاري اين نشست حمايت و از وتوي قطعنامه ضد ايراني آمريکا ابراز تاسف کرد.

"سارا مکينتاش" بدون اشاره به بدعهدي آمريکا و کشورهاي اروپايي و نقض تعهدات خود ادعا کرد: ايران برنامه هسته‌اي خود را گسترش داده، در همکاري با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي کوتاهي کرده و مانع راستي‌آزمايي ذخيره اورانيوم غني‌شده خود شده است.

وي مدعي شد: اين وتوها تحريم‌هاي موجود مربوط به اشاعه هسته‌اي ايران را تغيير نمي‌دهند و اين تحريم‌ها همچنان براي تمامي کشورهاي عضو الزام‌آور هستند.

در اين نشست، سفير دانمارک در سازمان ملل همصدا با آمريکا مدعي شد: نظارت بر تحريم‌هاي ايران بايد در بحبوحه نگراني‌هاي هسته‌اي ادامه پيدا کند.

"کريستينا مارکوس لاسن"، از رد آنچه "تمديد فني" مأموريت هيات کارشناسان خواند، ابراز تاسف و ادعا کرد که اين هيات اطلاعات مستقل و بي‌طرفانه‌اي براي کمک به اجراي تحريم‌هاي ايران ارائه مي‌دهد.

وي بدون اشاره به نقض عهد و عدم پايبندي کشورهاي اروپايي و آمريکا مدعي شد: با توجه به عدم پايبندي ايران به تعهدات پادماني خود و همکاري نکردن با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، نقش اين هيات اهميت بيشتري پيدا کرده است.

تأکيد پاکستان بر ديپلماسي در قبال ايران

سفير و نماينده پاکستان که به نمايندگي از کشورش به قطعنامه آمريکا راي ممتنع داد، در سخناني ابراز نگراني کرد که ما از کنار گذاشتن مسير رويارويي و روي آوردن به ديپلماسي، بسيار فاصله گرفته‌ايم.

"عاصم افتخار احمد" بر اتخاذ مسير ديپلماسي و نقش آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در پايبندي ايران تأکيد کرد.

کميته تحريم‌هاي 1737 براساس قطعنامه 1737 (2006) تشکيل شد و موظف بود هر 90 روز يک‌بار به شوراي امنيت گزارش ارائه کند.

پيش از توافق برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال 1394 درباره برنامه هسته‌اي ايران، که شوراي امنيت از طريق قطعنامه 2231 آن را تأييد کرد، اين نشست‌هاي توجيهي هر سه ماه يک‌بار و ذيل دستورکار "عدم اشاعه" برگزار مي‌شدند.

قطعنامه 2231 تمامي قطعنامه‌هاي قبلي مربوط به تحريم‌هاي ايران، از جمله قطعنامه 1737، را به حالت تعليق درآورد و در نتيجه، کميته 1737 و الزام گزارش‌دهي آن عملا منحل و بلااثر شدند.

بر اين اساس، نقش شوراي امنيت ذيل قطعنامه 2231 به‌طور قطعي پايان يافته است و تمامي مفاد، اقدامات و محدوديت‌هاي مرتبط با موضوع هسته‌اي به‌طور دائمي خاتمه يافته‌اند.

*قدرداني ايران از روسيه و چين براي وتوي قطعنامه ضد ايراني

در همين ارتباط، نمايندگي ايران در سازمان ملل در پيامي از روسيه و چين و کشورهاي ديگر در شوراي امنيت که از قطعنانه ضد ايراني حمايت نکردند، قدرداني کرد.

نمايندگي ايران در سازمان ملل با اشاره به نشست شوراي امنيت که در آن پيش‌نويس قطعنامه آمريکا که با انگيزه‌هاي سياسي و با هدف احياي مأموريت "هيئت کارشناسان" کميته غيرقانوني 1737 ارائه شده بود، به تصويب نرسيد گفت: روسيه و چين بار ديگر قاطعانه از منشور سازمان ملل، حقوق بين‌الملل و يکپارچگي شورا دفاع کردند و مانع از تلاش مذبوحانه ديگري ازسوي ايالات متحده و متحدانش براي سوءاستفاده از شوراي امنيت در راستاي اهداف سياسي خود شدند.

نمايندگي ايران اظهارداشت: ايران بر موضع اصولي، ديرينه و ثابت خود تأکيد مجدد مي‌کند که قطعنامه 2231 شوراي امنيت در تاريخ 18 اکتبر 2025ميلادي (26 مهر 1404) به‌طور قطعي منقضي شده است. از آن تاريخ، تمامي مفاد، اقدامات، محدوديت‌ها و سازوکارهاي مرتبط با موضوع هسته‌اي براي هميشه پايان يافت؛ شوراي امنيت به بررسي پرونده هسته‌اي ايران خاتمه داد و موضوع "عدم اشاعه" از دستور کار حذف شد.