با حضور رئيس قوه قضاييه در چند شعبه قضايي صورت گرفت
رونمايي از طرح‌هاي پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، موسوم به ضمانت الکترونيک
رئيس قوه قضاييه، در راستاي نظارت بر پياده‌سازي سامانه‌هاي فناورانه و مبتني بر هوش مصنوعي در مراجع و مراکز قضايي، جهت تسهيل و تسريع امورات قضايي مردم، روز گذشته از يکي از مجتمع‌هاي قضايي تهران بازديد به عمل آورد.
طي مراسمي با حضور حجت‌الاسلام محسني‌اژه‌اي، رئيس قوه قضاييه، از طرح‌هاي پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، موسوم به ضمانت الکترونيک، رونمايي شد. با اين دستاورد قضايي، متهميني که بازداشت آنان ضرورتي ندارد، به سرعت و در کمتر از 10 دقيقه مي‌توانند نسبت به تأمين وثيقه و يا معرفي کفيل اقدام کنند و بدين‌ترتيب، از بازداشت آنان حتي براي يک ساعت هم جلوگيري مي‌شود.
بالغ بر سه‌چهارم ورودي‌هاي ماهانه به زندان‌هاي کشور را متهمين بازداشتي تشکيل مي‌دهند. متهميني که شمار قابل توجهي از آنان چنانچه مي‌توانستند به سرعت، وثيقه و کفيل خود را تأمين و معرفي کنند،اي‌بسا، حتي براي يک ساعت نيز به زندان منتقل نمي‌شدند، حال با طرح پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، اين معضل مرتفع شده است.
رئيس قوه قضاييه در جريان اين بازديد، با حضور در چند شعبه قضايي، از نزديک، روند پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها را مورد نظارت قرار داد و با اصحاب پرونده‌ها و وکلاي آنان به گفت‌و‌گو پرداخت.
طرح «ضمانت الکترونيک» يا پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، يکي از تحولات راهبردي در حوزه عدالت الکترونيک و نوسازي ساختار قضايي است. اين طرح با هدف گذار از «وثيقه فيزيکي و سنتي» به سمت «وثيقه ديجيتال و پويا»، ابعاد متعددي از جمله تسهيل امور مردمي و ارتقاي امنيت حقوقي را در بر مي‌گيرد.
رئيس قوه قضاييه در جريان اين بازديد، در ضمن گفتگوي بدون‌واسطه با اصحاب پرونده‌ها و وکلاي آنان و ايضاً متصديان و کاربران قضايي، بر چند نکته مهم و نغز در باب توسعه طرح «ضمانت الکترونيک» يا پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، تأکيد کرد.
رئيس دستگاه قضا، در جريان اين بازديد و سرکشي، طي سخناني با تشريح مزاياي طرح‌هاي فناورانه قضايي و مشخصاً طرح پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، گفت: در سيستم سنتي، فرآيند تأمين وثيقه اعم از ملکي يا منقول يا حتي معرفي کفيل، براي مردم و مراجعان به عدليه، دردسر‌هايي به همراه داشت و بعضاً چندين روز وقت مردم تلف مي‌شد و حتي متهميني که بازداشت آنان ضرورتي نداشت، به ناچار به سبب ناتواني در تأمين سريع وثيقه يا معرفي کفيل، بعضاً چندين روز، به بازداشتگاه هدايت مي‌شدند. لکن بواسطه طرح «ضمانت الکترونيک» يا پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، اين مشکلات و موانع، مرتفع مي‌شوند.
محسني اژه‌اي گفت: در سيستم سنتي، شناسايي اموال و ارزش‌گذاري وثيقه و بازداشت و توقيف آن، براي آزادي متهم از بازداشت موقت، بعضاً چندين روز زمان مي‌برد، لکن اکنون با طرح ضمانت الکترونيک، در ظرف کمتر از نيم ساعت، وثيقه تأميني ازسوي متهم يا وکيل او، ارزش‌گذاري و پذيرش مي‌شود و اينچنين از بازداشت متهمي که بازداشتش ضرورتي ندارد، جلوگيري مي‌شود.
وي افزود: همواره تأکيد کرده‌ايم که نبايد هيچ متهمي را بلاوجه بازداشت کرد، حتي يک شب در زندان و بازداشت ماندن، ممکن است براي فرد آسيب‌هاي جبران‌ناپذير به همراه داشته باشد. در مواردي به سبب ناتواني متهم از تأمين سريع وثيقه و معرفي کفيل، او به ناچار به بازداشتگاه هدايت مي‌شد، لکن با ايجاد و توسعه طرح ضمانت الکترونيک و پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، ديگر هيچ متهمي که بازداشت شدنش، ضرورتي ندارد، حتي براي يک ساعت هم به زندان نمي‌رود.
رئيس دستگاه قضا تأکيد کرد: طرح پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، در مبحث کاهش جمعيت کيفري مؤثر است، در همين رابطه شايد ضروري باشد در راستاي اصلاح و تکميلِ «دستورالعمل ساماندهي زندانيان و کاهش جمعيت کيفري زندان ها» نيز اقدام کنيم و اين دستاورد فاورانه را در اين دستورالعمل قيد کنيم.
رئيس قوه قضاييه خاطرنشان کرد: ما بر توسعه طرح ضمانت الکترونيک و پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، تأکيد مؤکد داريم. اين پذيرش وثايق الکترونيک، بايد براي زندانياني نيز که شرايط اعزام به مرخصي را دارند، به طور کامل مهيا باشد. همچنين در حوزه معرفي کفيل نيز نبايد اين پذيرش هوشمند، صرفاً محدود به کفيلي باشد که کارمند اداري و يا داراي سوابق تأمين اجتماعي است، بلکه بايد به سرعت شرايطي فراهم آيد که يک پيشه‌ور و کاسب و عضو صنوف نيز، بتواند مدارک کسب و کار خود را جهت کفالت، در سامانه بارگذاري کند.
محسني‌اژه‌اي، در ادامه با اشاره به مزيت طرح مذکور در مبحث کارشناسي‌ها نيز اظهار کرد: يکي ديگر از مزاياي طرح ضمانت الکترونيک و پذيرش هوشمند وثايق و کفالت‌ها، ارزش‌گذاري خودکار و اتصال به پايگاه داده‌هاي ارزش‌گذاري اموال و به تبع آن، عدم نياز به فرايندِ زمانبر کارشناسي است. بار‌ها تأکيد کرده‌ايم که يکي از دلايل اطاله دادرسي‌ها و رسيدگي‌هاي قضايي، همين فقره کارشناسي‌هاي زمانبر است. ما مصم هستيم که فرايند‌هاي ناظر بر رسيدگي‌ها و پيشبرد امورات قضايي مردم را کوتاه کنيم. در اين زمينه هر چه بيشتر از ابزار‌ها و روش‌هاي فناورانه و متکي بر هوش مصنوعي، با لحاظ جوانب امنيتي و حفاظتي آن، بهره خواهيم گرفت.
رئيس قوه قضاييه بيان داشت: در گذشته، حضور الزامي شخص در مراجع و مراکز مربوطه براي استعلام و ثبت وثيقه، زمان و هزينه زيادي از شهروند مي‌گرفت، لکن با ضمانت الکترونيک، اين فرآيند در بستر شبکه ملي اطلاعات و با اتصال مستقيم به سامانه‌هاي ثبتي و بانکي انجام مي‌شود و اينچنين از رفت‌آمد‌هاي مکرر مردم جلوگيري مي‌شود و نتيجتاً، تکريم مردم و ارباب رجوع، محقق مي‌گردد. اينکه زمينه‌اي فراهم آوريم که مردم مجبور نباشند براي وثيقه‌گذاري و کفالت، متحمل رنج و تردد زياد شوند، خودش به معنا و منزله تکريم مردم و ارباب رجوع است.
