انتظاري که از علماي عراق مي‌رود
در روزگاري که مردم ايران با فشارهاي خارجي و محدوديت‌هاي ارتباطي مواجه هستند و راه‌هاي ارتباطي هوايي و زميني ميان ايران و عراق با موانعي روبه‌رو شده است، از علماي عراق چه انتظاري مي‌رود؟
اين پرسش، پيش از آنکه سياسي باشد، پرسشي ديني و اخلاقي است. سخن از مسئوليت عالماني است که مردم، آنان را نه‌فقط مرجع بيان احکام شرعي، بلکه پناهگاهي در دشواري‌ها و مدافع عدالت و کرامت انساني مي‌دانند.
نجف براي ايرانيان تنها نام يک شهر نيست. نجف جايگاه مرقد اميرالمؤمنين علي(ع) و يکي از مهم‌ترين مراکز علمي جهان تشيع است. پيوند حوزه‌هاي علميه ايران و عراق، رفت‌وآمد زائران، روابط خانوادگي و اشتراکات تاريخي و مذهبي، ميان دو ملت رابطه‌اي فراتر از همسايگي جغرافيايي پديد آورده است. طبيعي است که در روزهاي دشواري، چشم بخشي از مردم ايران به سوي اين مرکز بزرگ ديني دوخته شود.
از علماي نجف انتظار مي‌رود در برابر اقداماتي که زندگي مردم ايران را دشوار مي‌کند، موضعي روشن و متناسب با جايگاه ديني و اجتماعي خود اتخاذ کنند، از حقوق انساني مردم دفاع کنند و براي کاهش محدوديت‌هايي که زائران، بيماران، دانشجويان و خانواده‌هاي دو سوي مرز را گرفتار مي‌کند، از نفوذ معنوي و ظرفيت‌هاي اجتماعي خود بهره بگيرند.
بايد منصف بود و تلاش‌ها و موضع‌گيري‌هاي برخي شخصيت‌هاي ديني و سياسي عراق در اعتراض به محدوديت پروازها و دفاع از ارتباط ميان دو ملت را ناديده نگرفت. سخن اين است که با توجه به جايگاه ويژه حوزه نجف، انتظار مي‌رود حمايت از مردم ايران به مطالبه‌اي فراگيرتر، صريح‌تر و مؤثرتر تبديل شود.
امروز مسئله فقط رفت‌وآمد ميان دو کشور نيست، مسئله، معناي همبستگي ديني در روزهاي دشواري است. اگر پيوندهاي ديني و انساني در چنين شرايطي نتوانند زمينه دفاع از حقوق مردم و کاهش رنج آنان را فراهم کنند، پس اين پيوندها در کجا بايد خود را نشان دهند؟
انتظار از نجف، ورود به منازعات سياسي و نظامي نيست، انتظار آن است که صداي عدالت، کرامت انساني و همبستگي ميان دو ملت باشد، صدايي که از حقوق مردم ايران دفاع کند، براي رفع محدوديت‌هاي زيان‌بار بکوشد و نگذارد ملاحظات سياسي، مسئوليت‌هاي انساني و ديني را به حاشيه براند.
بي‌ترديد، چنين موضعي نه‌تنها خدمتي به مردم ايران، بلکه گامي در جهت تقويت پيوندهاي تاريخي دو ملت و حفظ اعتبار اخلاقي و اجتماعي مرجعيت ديني خواهد بود.
مسعود نادري
