موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13406
آيت‌الله شيخ حسن صانعي و دو نامه تاريخي

 

 

سي‌ام تيرماه سالروز درگذشت آيت‌الله شيخ حسن صانعي، يکي از نزديکترين ياران امام ‌خميني است. آيت‌الله صانعي را مي‌توان از وفادارترين يارن امام ‌خميني ناميد و در مقابل، علاقه و ارادت امام به اين مرد بزرگ را نيز منحصر به فرد دانست. او که در سال 1313ش در شهرستان شهرضا به دنيا آمد و در نوجواني تحصيلات حوزوي را آغاز کرد، از اوان دهه چهل شمسي ملازم رکاب امام ‌خميني شد و تا زمان حيات امام نيز آن را ادامه داد، بلکه تا زمان رحلت خود در سال 1402 بر آن عهد باقي ماند. ابراز علاقه امام ‌خميني به آيت‌الله صانعي نيز منحصر به فرد است و در ميان آن، دو نامه فوق‌العاده است که در گرامي‌داشت آن عالم رباني ولي گمنام ارائه مي‌گردد.

بسم‌الله الرحمن الرحيم‏

الحمد للَّه رب العالمين، و الصلاة على محمد و آله الطاهرين.

انگيزه اين جانب در نوشتن اين چند سطر، اداى حق اخوت نسبت به شخصى كه از جمله سابقه‏دارترين دوستان وفادارم بوده و اكنون نيز مى‏باشد. و چون احتمال قريب مى‏دهم كه پس از درگذشت من كسانى كه با من نظر بى‏مهرى دارند با بعض دوستان عزيزم بدرفتارى نمايند و مورد تهمت غير اسلامى- انسانى قرار گيرند احتمال تكليف دادم كه اداى شهادت بنمايم، و بيشتر كسى كه از دوستان من ممكن است مورد هجوم شود برادر و فرزند عزيزم آقاى آقا شيخ حسن صانعى- حفظه الله- است كه در امور مالى و وجوه شرعيه از ديگران بيشتر دخالت داشته، و شايد از اين ناحيه خداى نخواسته به ايشان تهمتى وارد شود.

لهذا من، بيْنى و بين‌الله شهادت مى‏دهم كه از اول زمانى كه با من آشنا شده و متصدى امور مالى گرديده‏اند چه قبل از 15 خرداد و تبعيد من به خارج، و چه پس از بازگشت از تبعيد، و چه اوقاتى كه انفرادى متصدى بودند، و چه پس از آنكه به واسطه زيادى كار و بعض مصالح با شركت جنابان آقاى حاج سيد هاشم رسولى و آقاى رحيميان- حفظهما‌الله تعالى- متصدى شده‏اند- با كمال صداقت و امانت و صميميت بوده و هستند، و دينارى تجاوز و تعدى به وجوه شرعيه ننموده‏اند، و با تمام همت و جديت و حسن نيت، اين جانب را اعانت نموده، و هر گز چشمداشت مادى نداشته و ندارند. و اكنون نيز كه‏ با آقايان مذكور به اعانت اين جانب صرف عمر مى‏نمايند، تمام اين آقايان امين و صالح و خدمتگزار به اسلام مى‏باشند.

خداوند تعالى اينان و همه خدمتگزاران به اسلام را از شرّ بدخواهان و منحرفان حفظ فرمايد، و توفيق اطاعت از خداوند تبارك و تعالى و خدمت به بندگان او مرحمت فرمايد.

و السلام على عباد‌الله الصالحين. دوشنبه 15 آذر 1361/ 20 صفر 1403 (صحيفه امام، ج‏17، ص132).

بسم‌الله الرحمن الرحيم‏

جناب حجت‌الاسلام آقاى حاج شيخ حسن صانعى- دامت بركاته‏

نمى‏دانم از كجاى آشنايى‏ام با تو بنويسم. تو يكى از قديميترين افرادى هستى كه در كنار من بوده‏اى. هنوز سبزه‏اى بر رخسار نداشتى كه صميمى‏ات يافتم. سالها قبل از شروع مبارزات پانزدهم خرداد. تو سرباز گمنام اين انقلابى، و خودت مى‏دانى كه هيچ چيز بهتر از گمنامى نيست. تو فردى هستى كه از گذشته‏هاى دور خاطرات تلخ و شيرين مبارزات را با خود دارد. زيركى و كم حرف، دانايى و محتاط. در گرداب مبارزات هميشه دلسوخته بوده‏اى. كينه‏ات را نسبت به شاه در كمتر كسى ديده بودم. در بحرانها و فشارها هيچ گاه نسبت به من ترديد نداشتى، گرچه گاهى خسته مى‏شدى و افسرده.

در كوران فشار دستگاه شاه، تو كه مسئول اداره شهريه طلاب بودى، وقتى در محاصره دشمن قرار مى‏گرفتى براى اينكه هيچ گونه اطلاعى به دشمن ندهى كم نبود مواقعى كه قبوض رسيد پولهاى اخيار را- در پانزده سال مبارزه- چون غذايى گوارا مى‏خوردى. پاداشت عند‌الله نيز گوارايت باد. استعدادت، لطافت روحت، صداقتت چيزى نيست كه فراموشم شود. تندخويى و عاقل. از خدا مى‏خواهم عقلت را به تندخويى‏ات پيروز كند. من كاملاً به تو اطمينان دارم. لذا وكيل من مى‏باشى در تمامى زمينه‏هاى شرعى. اين‏ چند سطر را نوشتم تا كمى از بسيار حقى كه به گردن من و انقلاب دارى را ادا كرده باشم.

خداوند يار و نگهدارت باد.

مرا از دعاى خير فراموش مكن. و السلام عليكم و رحمة‌الله و بركاته.

2/ 12/ 67 - روح‌الله الموسوي الخمينى‏ (صحيفه امام، ج‏21، ص272).